Intesa Sanpaolo, de grootste bank van Italië, is het slachtoffer geworden van een grootschalige vorm van ceofraude. Oplichters wisten met behulp van artificiële intelligentie ongeveer 95 miljoen euro buit te maken bij Fideuram, de private banking-tak van de bank. Dat gebeurde via WhatsApp-berichten en een deepfake-stem die de stem van de CEO nabootste.
De fraudeurs deden zich voor als topfunctionarissen van de bank en wisten zo het vertrouwen te winnen van medewerkers. Door de combinatie van berichten en een nagemaakte stem slaagden ze erin om betalingen te laten uitvoeren. Het gaat om een van de grootste bekende gevallen van ceofraude met behulp van AI in de banksector.
Een aanzienlijk deel van het gestolen bedrag is inmiddels teruggehaald. Meer dan de helft van de 95 miljoen euro is al gerecupereerd, maar ongeveer 36 miljoen euro blijft voorlopig spoorloos. De bank heeft nog geen publieke verklaring afgelegd over de exacte toedracht of over mogelijke maatregelen die ze neemt naar aanleiding van het incident.
De zaak werpt een nieuw licht op de gevaren van deepfake-technologie in de financiële sector. Waar traditionele ceofraude vaak afhankelijk is van e-mails of telefoontjes, maakt deze aanval gebruik van een overtuigende kunstmatige stem die de echtheid van de opdrachtgever moest suggereren. Voor banken betekent dit een extra uitdaging: medewerkers moeten niet alleen letten op wie iets vraagt, maar ook op hoe die persoon klinkt en communiceert.
Intesa Sanpaolo is een van de grootste financiële instellingen van Europa en beheert een aanzienlijk deel van het Italiaanse spaargeld. Het incident bij Fideuram, dat zich richt op vermogende klanten, kan gevolgen hebben voor het vertrouwen in de beveiliging van private banking-diensten. Ook toezichthouders zullen de zaak naar verwachting nauwlettend opvolgen.
Of de daders al geïdentificeerd zijn, is niet duidelijk. Er is voor zover bekend nog niemand opgepakt. De bank werkt naar verluidt samen met de autoriteiten om het onderzoek vooruit te helpen en hoopt het resterende bedrag alsnog te recupereren.
Het voorval past in een bredere trend waarbij criminelen steeds vaker gebruikmaken van AI om fraude te plegen. Deskundigen waarschuwen al langer dat deepfake-audio en -video een nieuwe dimensie toevoegen aan oplichtingspraktijken. Voor bedrijven betekent dit dat bestaande procedures voor het verifiëren van betalingsopdrachten mogelijk moeten worden herzien.
Intesa Sanpaolo heeft nog niet gereageerd op vragen over de kwestie. Het is niet bekend of de bank klanten heeft gecompenseerd of dat er interne maatregelen zijn genomen. De zaak blijft in ontwikkeling.
3
