Voor de Belgische kust patrouilleert al maanden een zwaarbewapend Russisch oorlogsschip. Het gaat om de RFS Neustrashimy, een fregat van 129 meter lang met 210 Russische militairen aan boord. Dat heeft VTM NIEUWS ontdekt. Het schip bevindt zich in de Noordzee, in de nabijheid van de Belgische territoriale wateren.
De aanwezigheid van het Russische fregat kadert in een bredere strategie. Het schip moet ervoor zorgen dat NAVO-lidstaten geen schepen van de Russische schaduwvloot meer enteren in de Noordzee. De schaduwvloot bestaat uit schepen die Rusland gebruikt om sancties te omzeilen, onder meer voor de export van olie. Westerse landen hebben de laatste maanden verschillende van die schepen tegengehouden en geïnspecteerd.
Volgens VTM NIEUWS-journalist Rob Van Herck is de aanwezigheid van de Neustrashimy een bewuste keuze van Moskou. «Dit is een bewuste strategie van Rusland om ons af te schrikken, zodat westerse landen geen schepen van hun schaduwvloot meer durven te enteren», zegt hij. «Maar stel dat een NAVO-lidstaat opnieuw een schip van de schaduwvloot zou willen tegenhouden, voel je dat er niet veel hoeft te gebeuren voor er iets kan misgaan.»
De Russische marine positioneert het schip al maanden in de Noordzee. De Neustrashimy is een fregat van de Jastreb-klasse, een type dat sinds de jaren tachtig in dienst is bij de Russische vloot. Het schip is uitgerust met een reeks wapensystemen, waaronder antischipraketten en luchtverdedigingssystemen. Met 210 bemanningsleden aan boord is het een van de grotere Russische oppervlakteschepen die regelmatig in Noord-Europese wateren aanwezigheid van het Russische fregat roept vragen op over de veiligheid in de Noordzee. De maritieme zone is een cruciale transportroute voor Europa en grenst aan het luchtruim en de wateren van meerdere NAVO-landen, waaronder België, Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Incidenten tussen Russische en NAVO-eenheden zijn de voorbije jaren vaker voorgekomen, vooral in de Baltische Zee en de Zwarte Zee.
Of de Russische afschrikkingstactiek werkt, is onduidelijk. De NAVO heeft de voorbije maanden haar aanwezigheid in de Noordzee en de Baltische Zee opgevoerd. Verschillende lidstaten hebben patrouilles uitgebreid en oefeningen gehouden. De boodschap vanuit het bondgenootschap is dat de scheepvaart vrij moet blijven en dat sancties tegen Rusland worden gehandhaafd.
De Neustrashimy vaart onder Russische vlag en opereert in internationale wateren. Dat maakt het juridisch moeilijk om het schip te verplichten de zone te verlaten. De aanwezigheid is dan ook vooral een politiek en militair signaal. Rusland wil tonen dat het zijn belangen in de Noordzee kan verdedigen en dat het niet terugdeinst voor confrontatie met NAVO-landen.
Voor België is de situatie gevoelig. De Belgische marine beschikt over beperkte middelen en de Noordzee is economisch belangrijk voor ons land, onder meer voor visserij, scheepvaart en energie. De aanwezigheid van een Russisch oorlogsschip op enkele tientallen kilometers van de kust is dan ook een veiligheidskwestie die de aandacht van Defensie en Buitenlandse Zaken vraagt.
Het is niet de eerste keer dat Russische schepen in de Noordzee opduiken. Ook in 2022 en 2023 werden Russische marineschepen en onderzeeboten gesignaleerd in de regio. De NAVO beschouwt de Noordzee als een strategisch gebied en houdt de Russische activiteiten nauwlettend in het oog. De komende weken zal blijken of de Neustrashimy zijn patrouille voortzet of terugkeert naar zijn thuisbasis.
3
