Het Hongaarse parlement heeft een omstreden anti-LGBTQIA+-wet van oud-premier Viktor Orbán teruggedraaid. Daardoor is het niet langer verboden om koppels van gelijk geslacht te tonen in films, televisieseries en boeken die ook beschikbaar zijn voor kinderen. De maatregel kwam er na jaren van internationale kritiek op het Hongaarse mediabeleid.
De teruggedraaide wet maakte deel uit van een breder pakket dat in 2021 werd goedgekeurd onder leiding van Orbán. Die wetgeving verbood de «promotie» van homoseksualiteit en genderidentiteit bij minderjarigen. Concreet betekende dat dat media-inhoud waarin holebi's of transgender personen voorkwamen, niet toegankelijk mocht zijn voor personen onder de achttien jaar. Uitgevers en omroepen moesten dergelijke content weren of aanpassen.
Het Hongaarse parlement heeft nu beslist om die beperkingen voor media-inhoud terug te schroeven. Daardoor mogen films, series en boeken waarin koppels van gelijk geslacht voorkomen opnieuw worden verspreid, ook als ze voor een jong publiek beschikbaar zijn. De precieze stemming en de politieke context waarin de beslissing tot stand kwam, blijven voorlopig beperkt tot de kern van de wetswijziging.
De oorspronkelijke wet stuitte op felle kritiek van mensenrechtenorganisaties, de Europese Commissie en verschillende lidstaten. Zij zagen er een schending in van de vrijheid van meningsuiting en van de rechten van LGBTQIA+-personen. Hongarije werd meermaals opgeroepen om de wet in te trekken of aan te passen. De Europese Commissie startte in 2021 een inbreukprocedure tegen Hongarije omdat de wet discriminerend zou zijn en in strijd met het EU-recht.
Ook in eigen land was de wet omstreden. Verschillende Hongaarse uitgevers en mediakanalen klaagden dat ze boeken moesten voorzien van een waarschuwingslabel of in plastic moesten verpakken. Boeken met LGBTQIA+-personages mochten niet in de buurt van kinderafdelingen worden geplaatst. Die praktijken leidden tot rechtszaken en boetes.
De terugdraaiing betekent niet dat alle beperkingen verdwijnen. De Hongaarse overheid heeft de voorbije jaren ook andere maatregelen genomen die de rechten van LGBTQIA+-personen beperken, zoals een grondwetswijziging die het huwelijk exclusief tussen man en vrouw definieert en een verbod op adoptie door koppels van gelijk geslacht. Die maatregelen blijven voorlopig van kracht.
De beslissing van het parlement komt er na druk vanuit de Europese Unie, die financiële middelen voor Hongarije achterhield zolang de wet niet werd aangepast. Boedapest hoopt met deze stap een deel van de bevroren EU-fondsen te kunnen vrijmaken. Of dat effectief zal gebeuren, is nog niet duidelijk.
Voor de Hongaarse LGBTQIA+-gemeenschap is de terugdraaiing een symbolische overwinning, maar de impact op de dagelijkse praktijk moet nog blijken. Uitgevers en omroepen zullen de nieuwe regels moeten toepassen, terwijl de politieke spanning rond het thema in Hongarije groot blijft.
2
