Rusland houdt van 18 tot 20 september parlementsverkiezingen. Ongeveer 111 miljoen kiezers kunnen gedurende drie dagen hun stem uitbrengen. Door de afwezigheid van een echte oppositie staat de overwinning van de regeringspartij Verenigd Rusland nu al vast. De partij van president Vladimir Poetin zal opnieuw een meerderheid in het parlement veroveren.

De verkiezingen hebben voor het Kremlin vooral een symbolische waarde. Een brede steun van de kiezers moet aantonen dat de oorlog in Oekraïne nog steeds populair is onder de Russische bevolking. Tegelijk leeft er in het land een grote vrees voor een nieuwe mobilisatieronde. De stembusgang wordt daarmee niet alleen een test voor het binnenlandse draagvlak voor het conflict, maar ook voor de stabiliteit van het regime.

De Russische autoriteiten hebben de afgelopen jaren systematisch afgerekend met resterende oppositiekanalen. Onafhankelijke media zijn geblokkeerd of verboden, critici zijn veroordeeld of het land uitgejaagd. Kandidaten die zich tegen het Kremlin verzetten, kregen geen toelating om deel te nemen. Daardoor is er geen enkele geloofwaardige uitdager voor Verenigd Rusland. De uitslag van de parlementsverkiezingen staat dan ook op voorhand vast.

De stemming over drie dagen is een praktische maatregel die de autoriteiten toelaat om het proces in goede banen te leiden. Het systeem van gespreide stemming maakt het ook moeilijker voor waarnemers om het verloop van de verkiezingen op te volgen. Internationale waarnemers zijn nauwelijks aanwezig. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) heeft geen uitnodiging gekregen om de verkiezingen te observeren.

De oorlog in Oekraïne werpt een schaduw over de hele stembusgang. In de aanloop naar de verkiezingen meldde Rusland honderden drones die richting Moskou vlogen. Het luchtverkeer in twee Poolse luchthavens werd tijdelijk stilgelegd vanwege militaire activiteit in de regio. Ook in Oekraïne blijft het geweld aanhouden. Bij een drone-aanval op Kiev vielen vijf gewonden. De gevechten aan het front gaan onverminderd door.

Voor de Russische bevolking is de oorlog een dagelijkse realiteit geworden. De mobilisatie van vorig jaar zorgde voor paniek en leidde tot een massale uittocht van jonge mannen. De vrees voor een nieuwe golf van oproepingen is groot. De autoriteiten hebben die angst tot nu toe proberen te bezweren, maar een nieuwe mobilisatieronde is niet uitgesloten. De verkiezingen moeten de indruk wekken dat de bevolking achter het beleid staat, ook al is er geen echte keuze.

Het parlement dat uit deze verkiezingen voortkomt, zal naar verwachting geen enkele onafhankelijke stem laten horen. De Doema is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een instrument van de uitvoerende macht. Wetten die de macht van het Kremlin beperken, zijn er niet meer doorgeraakt. De nieuwe samenstelling zal dat patroon alleen maar versterken. Voor het Kremlin is de uitslag geen verrassing, maar een bevestiging van de bestaande machtsverhoudingen.

De internationale gemeenschap kijkt met scepsis naar de verkiezingen. De Europese Unie en de Verenigde Staten hebben al laten weten de uitslag niet te erkennen als vrije en eerlijke verkiezingen. Dat verandert weinig aan de Russische binnenlandse politiek, maar het onderstreept de groeiende kloof tussen Moskou en het Westen. De verkiezingen van 18 tot 20 september zullen die kloof alleen maar dieper maken.

Auteur

Samenleving en misdaad

Jonas Maes — samenleving en misdaad, Dagkompas.