De Turkse president Recep Tayyip Erdogan zal zich kandidaat stellen voor een nieuwe ambtstermijn tijdens vervroegde verkiezingen in 2028. Met die stap omzeilt hij de grondwet, die hem verbiedt zich opnieuw verkiesbaar te stellen als hij zijn huidige termijn volledig uitdoet. Dat hebben Turkse media gemeld op basis van een verklaring van een adviseur van de president.
De Turkse grondwet bepaalt dat een president maximaal twee opeenvolgende ambtstermijnen van vijf jaar mag vervullen. Erdogan werd in 2014 voor het eerst tot president verkozen en begon in 2018 aan zijn tweede termijn. Eigenlijk zou hij in 2028 moeten aftreden, maar door vervroegde verkiezingen uit te schrijven, kan hij zich toch opnieuw kandidaat stellen. De wettelijke beperking geldt immers alleen voor opeenvolgende termijnen; een vervroegde verkiezing creëert een nieuwe situatie waarin de teller opnieuw begint.
Volgens de bronnen zal Erdogan zich kandidaat stellen voor de presidentsverkiezing die gelijktijdig met de parlementsverkiezingen plaatsvindt. De vervroegde verkiezingen waren al langer onderwerp van speculatie in Turkse politieke kringen. Critici zien in de manoeuvre een poging om de democratische controle te omzeilen en Erdogans macht te bestendigen. De oppositie heeft nog niet officieel gereageerd op de aankondiging.
Erdogan regeert Turkije al meer dan twintig jaar, eerst als premier en sinds 2014 als president. Zijn partij, de AKP, heeft een stevige greep op het parlement en de media. De aankondiging komt op een moment dat Turkije worstelt met een hoge inflatie en economische druk. De vervroegde verkiezingen zouden dan ook eerder kunnen plaatsvinden dan 2028, al is daar nog geen officiële datum voor vastgelegd.
De stap roept vragen op over de rechtsstaat in Turkije. Grondwetswijzigingen en juridische hervormingen onder Erdogan hebben de macht van de president aanzienlijk uitgebreid. De oppositie vreest dat de vervroegde verkiezingen niet vrij en eerlijk zullen verlopen. Internationale waarnemers hebben de afgelopen jaren al kritiek geuit op de beperking van de persvrijheid en de marginalisering van tegenstanders.
De Turkse kiezers zullen zich tijdens de vervroegde verkiezingen uitspreken over de koers van het land. Voor Erdogan is het een kans om zijn beleid voort te zetten; voor de oppositie is het een test om een verenigd alternatief te presenteren. De komende maanden zullen duidelijk maken of de vervroegde verkiezingen daadwerkelijk doorgaan en welke kandidaten zich aandienen.
