De Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei zou begin dit jaar niet één maar twee keer bijna gedood zijn bij Amerikaanse pogingen om het Iraanse leiderschap uit te schakelen. Dat heeft de hooggeplaatste Iraanse geestelijke Mohsen Al-Haidari verklaard in een interview met de Qatarese nieuwszender Al Araby.
Volgens Al-Haidari vond de eerste aanslag plaats tijdens een bijeenkomst van de Revolutionaire Garde in Teheran. De tweede zou zijn uitgevoerd op een geheime locatie buiten de hoofdstad, waar Khamenei zich schuilhield. Bij die tweede aanval zou de opperste leider gewond zijn geraakt en onder het puin van een ingestort gebouw vandaan zijn gehaald. Hij zou vervolgens in een ziekenhuis zijn behandeld.
De beschuldigingen komen op een moment dat de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten opnieuw zijn opgelopen. Sinds de Amerikaanse president Donald Trump in 2018 eenzijdig het nucleaire akkoord met Iran opzegde en opnieuw sancties instelde, is de relatie tussen beide landen gestaag verslechterd. Begin dit jaar zouden er meerdere Amerikaanse luchtaanvallen zijn uitgevoerd op doelen in Iran, naar verluidt als vergelding voor aanvallen op Amerikaanse troepen in de regio.
Het Witte Huis heeft de beweringen van Al-Haidari niet bevestigd. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken wilde niet reageren op wat hij «niet-geverifieerde beschuldigingen van een enkele geestelijke» noemde. Ook het Iraanse regime heeft tot nu toe geen officiële verklaring afgelegd over de vermeende aanslagen.
Al-Haidari staat bekend als een invloedrijke geestelijke binnen conservatieve kringen in Iran. Hij heeft in het verleden vaker vertrouwelijke informatie naar buiten gebracht over de Revolutionaire Garde en het Iraanse leiderschap. Zijn uitspraken worden door analisten echter met de nodige voorzichtigheid ontvangen, omdat ze niet onafhankelijk kunnen worden geverifieerd.
De timing van de onthulling is opvallend. Iran gaat volgende maand naar de stembus voor de parlementsverkiezingen, en de economische situatie in het land is precair door de aanhoudende sancties. De beweringen over aanslagen op de opperste leider kunnen de toch al gespannen verhoudingen met Washington verder onder druk zetten.
Mojtaba Khamenei, de zoon van de in 1989 overleden ayatollah Ruhollah Khomeini, is sinds 2021 opperste leider van Iran. Hij wordt beschouwd als een hardliner die nauw samenwerkt met de Revolutionaire Garde. Zijn rol als religieus en politiek hoofd van de Islamitische Republiek maakt hem tot een van de machtigste figuren in het Midden-Oosten.
De Verenigde Staten hebben in het verleden herhaaldelijk ontkend dat zij hebben geprobeerd Iraanse leiders te doden. In 2020 erkende Washington wel de gerichte aanval waarbij de Iraanse generaal Qassem Soleimani in Bagdad om het leven kwam. Die operatie leidde tot een ernstige crisis tussen beide landen, die pas na bemiddeling door Irak en Zwitserland enigszins bekoelde.
Of de beweringen van Al-Haidari gevolgen zullen hebben voor de toch al fragiele stabiliteit in de regio is onduidelijk. Iran heeft in het verleden gedreigd met vergeldingsacties tegen Amerikaanse belangen in het Midden-Oosten. De internationale gemeenschap houdt de situatie dan ook nauwlettend in de gaten.
4
