De Vlaamse waterlopen hebben in juli een recordtemperatuur bereikt. Uit metingen van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) blijkt dat rivieren, kanalen, meren en grachten uitzonderlijk warm zijn geworden. Enkel de beken ontsnappen aan het record. De oorzaak is de voorbije lente en zomer, die uitzonderlijk warm en droog waren. Dat meldt VRT NWS op basis van cijfers die ook in Gazet van Antwerpen werden gepubliceerd.
De hoge watertemperaturen hebben ingrijpende gevolgen voor het leven in het water. Inheemse vissoorten hebben steeds meer moeite om te overleven en sterven in sommige waterlopen. Tegelijkertijd zien onderzoekers dat exotische, tropische vissoorten het in het warme water net gemakkelijker krijgen. «Dat hebben we echt nog nooit gezien», klinkt het bij de onderzoekers. De verschuiving in het ecosysteem is volgens hen een duidelijk signaal van de klimaatverandering.
Hydroloog Patrick Willems waarschuwt dat de opwarming niet alleen ecologische, maar ook economische gevolgen heeft. Bedrijven die water lozen, riskeren bij aanhoudende hitte een lozingsverbod. Wanneer de watertemperatuur te hoog oploopt, kan het water minder zuurstof bevatten en is het milieu kwetsbaarder voor vervuiling. Een lozingsverbod zou voor tal van bedrijven betekenen dat ze hun productie moeten stilleggen, met financiële schade tot gevolg.
De VMM meet de watertemperatuur op verschillende locaties in Vlaanderen. De cijfers van juli tonen dat alle types waterlopen, met uitzondering van de beken, een record bereikten. De combinatie van een droge lente en een hete zomer zorgde ervoor dat het water minder werd aangevuld en sneller opwarmde. Ook het gebrek aan regen speelt een rol: bij lage waterstanden warmt het water sneller op.
De gevolgen voor de natuur zijn zichtbaar. Vissers en natuurliefhebbers melden dode vissen in verschillende waterlopen. Vooral gevoelige soorten zoals de forel hebben het moeilijk. Tropische vissen daarentegen vinden steeds vaker hun weg naar Vlaamse wateren. Die soorten kunnen zich mogelijk blijvend vestigen als de watertemperaturen hoog blijven.
Willems benadrukt dat de situatie ernstig is en dat er maatregelen nodig zijn. Hij pleit voor een beter waterbeheer, zodat waterlopen minder snel opwarmen. Ook het beperken van lozingen en het vasthouden van water in periodes van droogte kunnen volgens hem helpen. De waarschuwing komt op een moment dat Vlaanderen vaker te maken krijgt met extreme weersomstandigheden.
De recordtemperaturen van juli zijn een nieuw signaal dat de klimaatverandering ook in Vlaanderen voelbaar is. Niet alleen op het land, maar ook in het water. De komende weken zal blijken of de watertemperaturen opnieuw dalen of dat er nieuwe records worden gebroken.
