Medicatie zoals Ozempic, oorspronkelijk een diabetesmiddel dat wereldwijd doorbrak als vermageringsmiddel, blijkt ook de drang naar harddrugs zoals heroïne en fentanyl drastisch te verminderen. Dat meldt de onderzoekscel van HLN na een rondvraag bij experten in de verslavingszorg. Eerder waren al gunstige effecten vastgesteld bij nicotine- en alcoholgebruik; nu duiken dus ook aanwijzingen op voor harddrugs.
Verslavingsexpert Geert Dom van de Universiteit Antwerpen reageert enthousiast. «Ik schrijf het in de kliniek voor aan mensen met een verslaving en obesitas. Dubbele winst», zegt hij. Volgens Dom raadt hij wekelijks wel een patiënt met zowel obesitas als een verslaving Ozempic aan. Hij spreekt van een «win-winsituatie».
De vaststelling komt niet uit het niets. De voorbije jaren doken al studies op die wijzen op een verminderde drang naar alcohol en nicotine bij gebruikers van GLP-1-receptoragonisten, de groep waartoe Ozempic behoort. Dat diezelfde werking zich ook zou manifesteren bij illegale drugs als heroïne en fentanyl, is nieuw en opmerkelijk. Experten uit de verslavingszorg reageren voorzichtig positief, maar benadrukken dat bijkomend wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk is vooraleer brede conclusies kunnen worden getrokken.
Ozempic werd oorspronkelijk ontwikkeld voor de behandeling van type 2-diabetes. Het middel veroverde de voorbije jaren wereldwijd een tweede leven als vermageringsmiddel, wat leidde tot leveringsproblemen en discussies over off-labelgebruik. De actieve stof semaglutide bootst een hormoon na dat de eetlust reguleert en de maaglediging vertraagt. Onderzoekers vermoeden dat dezelfde mechanismen in de hersenen ook het beloningssysteem beïnvloeden, wat de drang naar verslavende middelen zou temperen.
Voor de Belgische verslavingszorg is de ontwikkeling potentieel belangrijk. Patiënten met een drugsverslaving kampen vaak met bijkomende gezondheidsproblemen, waaronder obesitas. Een behandeling die beide aandoeningen tegelijk aanpakt, kan de zorg vereenvoudigen en de slaagkansen verhogen. Toch waarschuwen specialisten voor te veel optimisme: de resultaten zijn voorlopig gebaseerd op klinische ervaringen en beperkte studies, niet op grootschalige gerandomiseerde trials.
De vraag rijst ook hoe snel dergelijke behandelingen een plaats kunnen krijgen in de reguliere verslavingszorg. Vergoeding, richtlijnen en opleiding van artsen zullen een rol spelen. Voorlopig blijft het advies van experten dat Ozempic geen wondermiddel is, maar een mogelijk bijkomend instrument in een bredere aanpak van verslaving, naast psychologische begeleiding en andere therapieën.
1
