De Universiteit Gent legt de Amerikaanse onderzoeker Nathan Cofnas een nieuwe ordemaatregel van drie maanden op. Cofnas moet in die periode verplicht telewerken, mag geen onderwijsactiviteiten uitvoeren en moet zijn onderzoek strikt beperken tot de thema's waarvoor hij aan de universiteit werd aangesteld. De universiteit maakte de maatregel woensdagnamiddag bekend op haar website. Het tuchtrechtelijk vooronderzoek naar de onderzoeker loopt intussen verder.
Cofnas is verbonden aan de vakgroep wijsbegeerte en moraalwetenschap van de UGent. Hij raakte eerder omstreden door uitspraken en publicaties rond intelligentie en etniciteit, waarvoor critici hem onder meer als 'rassenrealist' bestempelen. De nieuwe ordemaatregel volgt op eerdere stappen van de universiteit. Rector Petra De Sutter verdedigt de procedure en benadrukt dat het hier om een personeelsdossier gaat. Ze wijst erop dat de zaak intern wordt behandeld volgens de regels die voor alle personeelsleden gelden.
De zaak lokt internationaal veel reactie uit. Een open brief tegen een mogelijke bestraffing van Cofnas telt inmiddels meer dan 800 ondertekenaars, onder wie academici van gerenommeerde instellingen als Harvard, Oxford en Cambridge. Daartegenover staat een andere open brief die de schorsing van Cofnas aan de UGent steunt; die brief behaalde ruim 1.700 handtekeningen. De discussie speelt zich grotendeels af op sociale media, waar beide kampen hun standpunten luid laten horen.
De Sutter reageert op de kritiek door te stellen dat iedereen een mening mag hebben, maar dat de beslissing binnen de universiteit wordt genomen op basis van het dossier en de geldende procedures. Ze herhaalt dat het om een personeelsaangelegenheid gaat en niet om een publiek debat. De rector wil bovendien de toekomstige selectieprocedures aan de UGent aanscherpen, zodat gelijkaardige situaties in de toekomst beter kunnen worden voorkomen of beheerd.
De maatregel van drie maanden betekent concreet dat Cofnas zijn werk van thuis uit moet voortzetten. Hij mag geen colleges of andere onderwijsactiviteiten verzorgen en zijn onderzoek moet binnen de perken blijven van de opdracht waarvoor hij oorspronkelijk werd aangesteld. De universiteit benadrukt dat het om een tijdelijke ordemaatregel gaat, genomen in afwachting van de uitkomst van het tuchtrechtelijk vooronderzoek. Wat die uitkomst precies kan zijn, is nog niet bekend.
De zaak Cofnas houdt de gemoederen in de academische wereld al geruime tijd bezig. Voorstanders van de maatregel stellen dat de UGent duidelijk stelling moet nemen tegen wetenschappelijk omstreden standpunten die volgens hen schadelijk kunnen zijn. Tegenstanders vrezen dan weer voor de academische vrijheid en stellen dat een onderzoeker niet bestraft mag worden voor het publiceren van onderzoeksresultaten, ook als die controversieel zijn. De UGent zelf houdt vol dat de procedure correct verloopt en dat de beslissing uiteindelijk zal worden genomen op basis van het volledige dossier.
