Het Palestijnse activisme dat vorige zomer talrijke festivalpodia domineerde, is dit jaar grotendeels verdwenen. Waar artiesten in 2024 nog geregeld statements maakten over Gaza, met Palestijnse vlaggen of watermeloenen als symbool, blijft het deze festivalzomer opvallend stil. Ethicus Ignaas Devisch van de UGent ziet daarin een weerspiegeling van de samenleving als geheel: de aandacht voor het conflict is afgenomen, en dus verdwijnt ook het protest van de planken.
Toch zijn er uitzonderingen. Een aantal artiesten blijft zich uitspreken, ook al is de zichtbaarheid ervan kleiner dan een jaar geleden. Zij laten zich niet weerhouden door de verminderde maatschappelijke aandacht en blijven hun stem verheffen. «Ik zeg wat er op mijn lever ligt», klinkt het bij hen. Die houding staat in contrast met de algemene tendens op de festivals, waar het onderwerp dit jaar nauwelijks nog aan bod komt.
Devisch plaatst de evolutie in een breder kader. Volgens hem is de terugval van het activisme op de podia geen toeval, maar een logisch gevolg van de manier waarop nieuwscycli werken. Conflicten die lang aanslepen, verliezen hun nieuwswaarde en verdwijnen geleidelijk uit de publieke belangstelling. Dat proces zien we ook terug in de media-aandacht en in het straatbeeld, en nu dus ook op de festivals. De artiesten die zich wél uitspreken, doen dat volgens de ethicus vanuit een persoonlijke overtuiging die niet afhankelijk is van de actualiteit.
De festivalzomer van dit jaar verschilt daarmee duidelijk van de vorige. Toen was de Palestijnse kwestie nog een terugkerend thema op podia, met artiesten die hun solidariteit toonden via symbolen of expliciete boodschappen. Die zichtbaarheid is nu quasi verdwenen, al blijft het onderwerp bij een kleine groep artiesten dus wel leven. Zij kiezen er bewust voor om hun platform te blijven gebruiken, ook al is het maatschappelijke draagvlak kleiner geworden.
De vraag is of die stilte op de podia ook een blijvende trend is of dat het activisme kan terugkeren als de situatie in Gaza opnieuw escaleert. Devisch wijst erop dat de aandacht voor dergelijke conflicten vaak golft: periodes van intense betrokkenheid worden afgewisseld met momenten waarop het onderwerp naar de achtergrond verdwijnt. Voorlopig lijkt de festivalzomer van 2025 echter vooral in het teken te staan van andere thema's, en blijft Gaza een uitzondering op de regel.
