Vooruit heeft een akkoord gesloten met CD&V om Jinnih Beels uit de provincieraad van Antwerpen te krijgen. Dat melden De Standaard en Het Nieuwsblad, en VRT NWS bevestigt het nieuws uit betrouwbare bron. CD&V zal daarvoor een Vlaams spoeddecreet steunen en in ruil het zitje van Vooruit in het provinciebestuur overnemen. Ook N-VA zal het decreet steunen.
De deal betekent een volgende stap in het conflict tussen Vooruit en de rebellerende Antwerpse gedeputeerde. Vooruit-voorzitter Conner Rousseau wil dat Beels haar mandaat als provincieraadslid teruggeeft, omdat ze zich niet loyaal zou gedragen. Beels weigert dat. Daarop probeert Vooruit via een decreet een motie van wantrouwen mogelijk te maken, zodat Beels in de provincieraad opzij kan worden geschoven.
Het is een opmerkelijke constructie: een partij die een wetgevingstraject opzet om één verkozene te verwijderen. CD&V levert daarvoor de parlementaire steun, in ruil voor een plaats in het Antwerpse provinciebestuur. N-VA, dat eerder al kritisch was over de situatie, steunt het decreet eveneens. Daarmee lijkt het politieke lot van Beels bezegeld, al blijft de vraag of de procedure juridisch standhoudt.
Beels zelf reageert scherp op de gang van zaken. «Rousseau nagelt Donald Trump aan het kruis omwille van zijn ondemocratische praktijken, maar nu vindt hij zelf een wet uit om te kunnen afrekenen met één verkozene. Ik vind dat redelijk angstaanjagend,» zegt ze. Ze noemt de werkwijze «trumpiaans» en wijst erop dat een wet wordt uitgevonden om één verkozene te elimineren.
De kwestie raakt aan bredere vragen over politieke loyaliteit en de bescherming van verkozen mandatarissen. Provincieraadsleden zijn rechtstreeks verkozen en genieten een eigen mandaat. Het is uitzonderlijk dat een partij via een decreet een interne afrekening probeert te regelen. Critici zien er een gevaarlijk precedent in: als een partij een verkozene via een motie van wantrouwen kan verwijderen, ondermijnt dat de positie van het verkozen mandaat.
Voor Vooruit is de kwestie delicaat. De partij profileert zich als verdediger van de democratische rechtsstaat en hekelt regelmatig ondemocratische praktijken elders. De vergelijking met Trump, die Beels zelf maakt, zal de partij niet in dank worden afgenomen. Tegelijk wil Rousseau de kwestie-Beels zo snel mogelijk afsluiten, omdat ze het partijleiderschap en de interne cohesie onder druk zet.
CD&V van zijn kant ruilt steun voor een bestuurszetel. Dat is een klassieke politieke transactie, maar de combinatie met een spoeddecreet maakt de zaak gevoelig. De partij zal moeten uitleggen waarom ze een procedure steunt die specifiek op één persoon is gericht. N-VA, dat het decreet ook steunt, ziet dan weer een kans om de Antwerpse provinciepolitiek te herschikken.
De komende dagen moet blijken of het decreet effectief wordt goedgekeurd en of Beels juridische stappen overweegt. Voorlopig blijft ze zitten waar ze zit, en blijft de bal in het kamp van Vooruit en CD&V. Het dossier is daarmee een testcase voor hoe ver partijen mogen gaan om een eigen verkozene te verwijderen.
2