Een groep van 23 burgemeesters uit de Vlaamse Rand rond Brussel stapt naar de Raad van State tegen het Bindend Sociaal Objectief (BSO). Dat is de Vlaamse norm die lokale besturen verplicht om tegen 2042 een welbepaald aantal sociale woningen te realiseren. De burgemeesters vinden dat de norm onvoldoende rekening houdt met de grote druk vanuit de hoofdstad.
Jan Desmeth (N-VA), burgemeester van Sint-Pieters-Leeuw, is een van de initiatiefnemers. «Brussel moet zelf haar verantwoordelijkheid nemen», zegt hij. Volgens hem legt het BSO een onevenredige last op de randgemeenten, terwijl de vraag naar sociale huisvesting voor een groot deel vanuit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest komt. De burgemeesters willen met hun juridische stappen de Vlaamse regelgeving aanvechten.
Het Bindend Sociaal Objectief is een instrument van het Vlaamse woonbeleid. Het legt elke gemeente een concreet aantal sociale huurwoningen op dat tegen 2042 gerealiseerd moet zijn. De norm is bedoeld om het tekort aan betaalbare woningen in Vlaanderen weg te werken. In de Vlaamse Rand zorgt dat echter voor spanningen, omdat de bevolkingsdruk er de afgelopen jaren sterk is toegenomen, mede door de nabijheid van Brussel.
De 23 burgemeesters menen dat de Vlaamse overheid onvoldoende oog heeft voor de specifieke situatie in de rand. Ze wijzen erop dat veel mensen die in Brussel werken, zich in de randgemeenten vestigen. Daardoor stijgt de vraag naar sociale woningen, maar de financiële en ruimtelijke middelen van de gemeenten zijn beperkt. De burgemeesters vinden dat Brussel zelf meer sociale woningen moet bouwen in plaats van de druk af te wentelen op Vlaams-Brabant.
Met de stap naar de Raad van State willen de burgemeesters het BSO juridisch laten toetsen. De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België en kan beslissingen van de overheid vernietigen of schorsen. Een uitspraak kan gevolgen hebben voor het hele Vlaamse sociale woningbeleid, niet alleen voor de randgemeenten.
De zaak raakt aan een bredere discussie over de verhouding tussen Brussel en de Vlaamse Rand. De voorbije jaren was er al vaker spanning over woningbouw, mobiliteit en taal. De burgemeesters benadrukken dat ze niet tegen sociale woningen zijn, maar wel tegen een verdeelsleutel die volgens hen geen rekening houdt met de realiteit. Ze willen dat de Vlaamse regering het BSO herziet en dat Brussel zijn eigen verantwoordelijkheid opneemt.
Het is nog niet duidelijk wanneer de Raad van State de zaak behandelt. De burgemeesters zeggen dat ze de juridische procedure serieus voorbereiden en dat ze desnoods naar het Grondwettelijk Hof stappen. Voorlopig blijft het BSO van kracht, maar de politieke druk op de Vlaamse regering neemt toe.
