De Vlaamse regering heeft nog altijd geen opvolger aangeduid voor Carl Decaluwé, de provinciegouverneur van West-Vlaanderen die eind deze maand met pensioen gaat. Dat de beslissing zo lang op zich laat wachten, heeft alles te maken met een politiek dispuut tussen Vooruit en CD&V over wie de post mag invullen.
In principe is het aan Vooruit om een kandidaat naar voren te schuiven. De partij maakt deel uit van de Vlaamse regering en kan op basis van de gebruikelijke evenwichten aanspraak maken op het mandaat. Maar CD&V zou de functie liever in eigen handen houden. De christendemocraten leveren al jaren de gouverneur in West-Vlaanderen en zien de provincie als een van hun sterkste bolwerken. Dat maakt de opvolging niet alleen een bestuurlijke kwestie, maar ook een symbooldossier binnen de coalitie.
Politiek journalist Ivan De Vadder wijst erop dat de functie van provinciegouverneur nochtans bedoeld is als een neutraal mandaat. «Voor een politiek neutraal mandaat beland je al heel snel in een politiek spel», zegt hij. De gouverneur is de vertegenwoordiger van de Vlaamse regering in de provincie en coördineert onder meer de crisisbeheersing, de veiligheidsdiensten en de uitvoering van federale en Vlaamse beslissingen op het terrein. Net omdat de functie boven de partijpolitiek hoort te staan, is het opmerkelijk dat de aanstelling nu juist door partijbelangen wordt vertraagd.
De timing speelt daarbij een belangrijke rol. Decaluwé neemt eind deze maand afscheid, waardoor de Vlaamse regering onder druk staat om snel een naam te vinden. Zolang er geen opvolger is, moet de lopende werking van het provinciebestuur worden verzekerd. In de praktijk kan een waarnemend gouverneur of een andere hoogste ambtenaar tijdelijk de taken overnemen, maar dat is geen duurzame oplossing. De regering zal dus hoe dan ook een knoop moeten doorhakken.
Binnen de coalitie liggen de posities voorlopig ver uit elkaar. Vooruit beroept zich op de afspraken over de verdeling van mandaten, terwijl CD&V wijst op de traditie en de lokale verankering in West-Vlaanderen. Beide partijen hebben er belang bij om gezichtsverlies te vermijden, wat de onderhandelingen bemoeilijkt. Een compromis zou erin kunnen bestaan dat een van beide partijen een andere functie krijgt toebedeeld, maar daarover is nog niets beslist.
De kwestie illustreert hoe delicate politieke evenwichten doorwerken in benoemingen die ogenschijnlijk technisch of neutraal lijken. De provinciegouverneur is geen partijpolitieke figuur, maar de voordracht gebeurt wel door de regering. Daardoor wordt de functie onvermijdelijk onderdeel van de coalitiedynamiek. Voor de inwoners van West-Vlaanderen betekent dat vooral onzekerheid over wie de komende jaren de provincie zal vertegenwoordigen en de crisiscoördinatie op zich neemt.
De Vlaamse regering heeft nog geen nieuwe deadline vastgelegd. Duidelijk is dat de tijd begint te dringen: met het pensioen van Decaluwé in zicht, zal er snel een beslissing moeten vallen. Of dat een kandidaat van Vooruit of van CD&V wordt, blijft voorlopig een open vraag.
