Steeds meer Vlaamse ondernemers worden plots van Facebook en Instagram gegooid. Wat begint als een onschuldige melding van een geschonden regel, eindigt voor velen in een nachtmerrie: het account is weg, de klanten zijn weg en moederbedrijf Meta blijft onbereikbaar voor uitleg of hulp. Voor wie zijn zaak draait op sociale media, betekent dat vaak meteen ook het verlies van zijn inkomen.

De getroffen ondernemers spreken van «gigantische paniek». Een account dat zonder waarschuwing wordt geblokkeerd of verwijderd, zet niet alleen de online aanwezigheid van een bedrijf op slot, maar ook de bestaanszekerheid van de eigenaar. Wie geen beroep kan doen op een helpdesk of een duidelijk beroepsproces, staat machteloos. Meta, het moederbedrijf achter beide platformen, laat de getroffenen vaak in het ongewisse over de reden van de blokkering en over de mogelijkheden om de pagina terug te krijgen.

De gevolgen zijn concreet en hard. Zelfstandigen die via Instagram hun opdrachten binnenhalen of via Facebook hun vaste klantenkring bereiken, zien hun omzet in één klap wegvallen. «Geen Instagram betekent geen loon», klinkt het bij een van de slachtoffers. Vooral kleine ondernemers zonder alternatieve kanalen worden geraakt: zij hebben geen webshop of eigen website om op terug te vallen en zijn volledig afhankelijk van de algoritmes en de regels van de Amerikaanse techgigant.

Wie zijn account wil terugkrijgen, staat voor een moeilijke opdracht. De standaardprocedures van Meta bieden weinig soelaas, en de automatische antwoorden van het bedrijf helpen de getroffen ondernemers niet verder. Nochtans is er volgens experten wel degelijk een weg terug, al vergt die tijd, kennis en soms ook geld. Jean-Philippe Vrijghem heeft er zijn job van gemaakt om accounts te redden. Hij begeleidt ondernemers bij het doorlopen van de beroepsprocedures en weet welke stappen nodig zijn om een pagina opnieuw geactiveerd te krijgen. Die dienstverlening heeft echter een prijs, waardoor niet elke ondernemer er gebruik van kan maken.

Het probleem is niet nieuw, maar het wordt wel steeds groter. Naarmate meer Vlaamse zelfstandigen hun bedrijf volledig op sociale media bouwen, groeit ook hun kwetsbaarheid. Een blokkering kan het gevolg zijn van een klacht van een concurrent, van een automatische controle die verkeerd uitdraait, of van een onduidelijke interpretatie van de communityrichtlijnen. In alle gevallen is de ondernemer het kind van de rekening.

De vraag rijst dan ook in hoeverre bedrijven mogen blijven leunen op platformen waarover ze geen controle hebben. Experten wijzen erop dat de macht van Meta groot is en dat de sancties voor het bedrijf zelf beperkt blijven. Zolang een blokkering voor het platform geen echte kost betekent, zal er weinig veranderen aan de manier waarop met accounts wordt omgesprongen. Voor de Vlaamse ondernemer blijft het advies dan ook dubbel: zorg voor een eigen kanaal naast sociale media, en wees voorbereid op het ergste scenario.

Voor wie nu geconfronteerd wordt met een geblokkeerd account, is de boodschap van experten duidelijk: blijf kalm, verzamel alle gegevens over het account en doorloop de officiële beroepsprocedure stap voor stap. Snelheid is daarbij belangrijk, want hoe langer een account geblokkeerd blijft, hoe groter de kans dat ook de klantenbinding verloren gaat. Toch blijft het een race tegen de klok, waarbij de ondernemer afhankelijk is van de goodwill van een bedrijf dat zich vaak onbereibaar toont.

Auteur

Samenleving en misdaad

Jonas Maes — samenleving en misdaad, Dagkompas.