Het Brussels Gewest heeft voor het eerst in tien jaar opnieuw meer dan 100.000 ingeschreven werkzoekenden geteld. Eind september stonden er 100.198 mensen ingeschreven bij Actiris, de Brusselse gewestelijke dienst voor arbeidsbemiddeling. Het is van januari 2016 geleden dat de hoofdstad nog zo'n hoog aantal werklozen telde.
De symbolische drempel van 100.000 werd dus opnieuw overschreden. Dat betekent concreet dat de Brusselse arbeidsmarkt na een lange periode van daling of stabilisatie weer een stijging van het aantal niet-werkende werkzoekenden laat optekenen. De cijfers hebben betrekking op alle ingeschreven werkzoekenden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, ongeacht of ze een uitkering ontvangen of niet.
Actiris is de instantie die de inschrijvingen van werkzoekenden in Brussel opvolgt en de cijfers maandelijks publiceert. De dienst begeleidt werkzoekenden naar werk en schakelt tussen vraag en aanbod op de Brusselse arbeidsmarkt. Het aantal van 100.198 ligt net boven de kaap van 100.000, wat het cijfer extra gevoelig maakt in het politieke en maatschappelijke debat over werkgelegenheid in de hoofdstad.
De jongste keer dat Brussel meer dan 100.000 werkzoekenden telde, was in januari 2016. Sindsdien is het aantal jarenlang geleidelijk gedaald of min of meer stabiel gebleven, met schommelingen naargelang het seizoen en de economische conjunctuur. De nieuwe stijging betekent dat de Brusselse arbeidsmarkt er niet in slaagt om het aantal inschrijvingen onder die drempel te houden.
Brussel kampt al langer met een structureel hogere werkloosheid dan Vlaanderen en Wallonië. De hoofdstad verenigt een grote en diverse bevolking, met veel jonge werkzoekenden, een aanzienlijk aandeel laaggeschoolden en een sterke instroom van anderstaligen. Tegelijk is het aantal vacatures in het gewest vaak beperkt en sluiten de gevraagde profielen niet altijd aan op de vaardigheden van de werkzoekenden.
De heropleving van de werkloosheid in Brussel komt bovenop de bredere economische onzekerheid in België en Europa. De voorbije jaren werden gekenmerkt door een wisselende conjunctuur, met periodes van herstel na de coronacrisis en daarna een vertraging door onder meer de energiecrisis en de gestegen levensduurte. Bedrijven zijn voorzichtiger met aanwervingen, wat zich vertaalt in een tragere doorstroming van werkzoekenden naar een job.
Voor de Brusselse regering en de sociale partners is het cijfer een signaal dat de inspanningen voor opleiding, begeleiding en activering mogelijk niet volstaan. De komende maanden zal moeten blijken of de stijging zich doorzet of dat het om een tijdelijke piek gaat. Actiris publiceert maandelijks nieuwe cijfers, waardoor de evolutie van nabij kan worden gevolgd.
Het aantal van 100.198 werkzoekenden is een momentopname eind september. Of de kaap van 100.000 ook in de volgende maanden wordt overschreden, hangt af van de economische conjunctuur, het seizoenseffect en het beleid van de Brusselse autoriteiten. Duidelijk is alvast dat de hoofdstad na tien jaar opnieuw met een werkloosheidscijfer boven de symbolische grens zit.
3