Drie studenten uit Gaza die een toelating hebben gekregen van een Belgische universiteit, raken het land niet binnen. Hun visumaanvraag werd geweigerd. De studenten zeggen dat de Belgische regering onvoldoende beseft wat de beslissing voor hen betekent. «De Belgische regering beseft niet wat ze ons aandoet», klinkt het bij een van hen.
De drie hadden een inschrijving op zak bij een Belgische instelling voor hoger onderwijs. Dat is op zich een van de voorwaarden om een studentenvisum te krijgen, maar de aanvraag strandde bij de bevoegde Belgische diensten. De precieze motivering is niet publiek, maar in eerdere dossiers verwees de regering naar veiligheidsrisico's en naar de onduidelijke situatie in Gaza. De studenten kunnen daardoor niet aan hun studiejaar beginnen.
De zaak illustreert een bredere spanning in het Belgische migratie- en asielbeleid. Enerzijds willen universiteiten en hogescholen internationaal talent aantrekken en studenten uit conflictgebieden een kans geven. Anderzijds wegen de federale overheid en de veiligheidsdiensten risico's af, zeker wanneer aanvragers uit een oorlogsgebied komen waar controle op identiteit en achtergrond moeilijk is. Voor de betrokkenen is dat een bureaucratische muur die ze niet kunnen doorbreken.
De studenten zeggen dat ze geen andere uitweg hebben. Terugkeren naar Gaza is voor hen geen optie: het gebied is na maanden van oorlog zwaar beschadigd, de universiteiten liggen grotendeels in puin en de veiligheidssituatie blijft precair. Een studie in het buitenland was voor hen net de manier om verder te kunnen. Nu die weg afgesloten is, blijven ze achter in onzekerheid.
België voert het visumbeleid niet alleen. Binnen de Europese Unie gelden gemeenschappelijke regels voor kortverblijfvisa, maar de beoordeling van een individueel dossier gebeurt door de nationale autoriteiten. Dat betekent dat een student die in België wordt geweigerd, in theorie bij een andere lidstaat een nieuwe aanvraag kan indienen. In de praktijk is dat voor mensen uit Gaza bijzonder moeilijk, omdat ze vaak niet over de nodige documenten of reismogelijkheden beschikken.
Universiteiten in België hebben de voorbije maanden vaker gepleit voor een soepeler aanpak van studenten uit conflictgebieden. Ze wijzen erop dat een weigering niet alleen de student treft, maar ook het onderzoek en de internationale uitstraling van de instelling. Tegelijk benadrukken de veiligheidsdiensten dat elke aanvraag grondig moet worden gecontroleerd, juist omdat de situatie in Gaza het moeilijk maakt om iemands achtergrond te verifiëren.
De drie studenten hopen dat hun dossier opnieuw bekeken wordt. Ze zeggen dat ze geen gevaar vormen en alleen willen studeren. «We vragen geen gunst, alleen de kans om verder te bouwen aan ons leven», aldus een van hen. Of de regering die oproep zal inwilligen, is voorlopig onduidelijk. Het dossier blijft voorlopig bij de bevoegde diensten liggen, zonder uitzicht op een snelle oplossing.
