Drieëntwintig burgemeesters uit de Vlaamse Rand stappen samen naar de Raad van State tegen het Bindend Sociaal Objectief, de norm die lokale besturen verplicht om tegen 2042 een bepaald aantal sociale woningen te realiseren. Dat meldt het Brusselse nieuwsplatform BRUZZ. De burgemeesters vinden dat de druk vanuit Brussel te groot wordt en dat de opgelegde aantallen niet haalbaar zijn voor hun gemeenten.
Het Bindend Sociaal Objectief, kortweg BSO, is een Vlaamse regeling die elke gemeente een concreet aantal bijkomende sociale huurwoningen oplegt. De deadline ligt in 2042. Voor de Vlaamse Rand, de gemeenten rond Brussel, weegt die verplichting extra zwaar omdat de bevolkingsdruk er al jaren toeneemt en de beschikbare ruimte beperkt is. De burgemeesters stellen dat de norm onvoldoende rekening houdt met de specifieke situatie van hun regio.
Met de stap naar de Raad van State betwisten de burgemeesters de juridische basis van het BSO. Ze voeren aan dat de Vlaamse overheid de lokale besturen te weinig ruimte laat om zelf invulling te geven aan het woonbeleid. De Raad van State is het hoogste administratieve rechtscollege in België en kan beslissingen van de Vlaamse overheid vernietigen of schorsen. Een uitspraak kan gevolgen hebben voor alle gemeenten die met een Bindend Sociaal Objectief kampen.
De onvrede in de Vlaamse Rand is niet nieuw. Al langer klinkt kritiek dat de sociale woningbouw in de rand wordt afgewenteld op een klein aantal gemeenten, terwijl de vraag naar betaalbare woningen er blijft stijgen. De burgemeesters wijzen erop dat de instroom vanuit Brussel de druk op de lokale woningmarkt vergroot. Tegelijk moeten ze van de Vlaamse overheid extra sociale woningen bijbouwen, wat volgens hen botst met de draagkracht van hun gemeenten.
De zaak draait om de vraag hoe de verplichting wordt berekend en of de Vlaamse overheid voldoende rekening houdt met lokale omstandigheden. De burgemeesters willen dat de norm wordt bijgesteld of geschrapt. Ze benadrukken dat ze niet tegen sociale woningen zijn, maar wel tegen een eenzijdig opgelegde doelstelling die geen rekening houdt met de realiteit op het terrein.
De Raad van State moet nu beoordelen of het BSO rechtsgeldig is. Zolang er geen uitspraak is, blijft de verplichting bestaan. Gemeenten die de deadline niet halen, riskeren sancties van de Vlaamse overheid. De procedure kan maanden tot jaren duren. Voor de betrokken burgemeesters is de stap naar de Raad van State een laatste middel om de druk te verlichten.
De Vlaamse Rand telt 23 gemeenten die aan de rand van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest liggen. De bevolking groeit er sneller dan in de rest van Vlaanderen, mede door de nabijheid van Brussel. De vraag naar betaalbare woningen is er groot, maar het aanbod blijft achter. De burgemeesters zeggen dat ze met de huidige middelen onmogelijk kunnen voldoen aan de opgelegde aantallen.
Het is nog niet duidelijk of andere gemeenten zich bij de procedure zullen aansluiten. De Vlaamse overheid heeft nog niet gereageerd op de stap naar de Raad van State. De burgemeesters hopen dat de rechter de norm zal bijstellen, zodat ze meer tijd en ruimte krijgen om hun woonbeleid vorm te geven.
