De Verenigde Naties waarschuwen dat het huidige El Niño-fenomeen een intensiteit kan bereiken die alle metingen van de voorbije veertig jaar overstijgt. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) kan de temperatuur van het oppervlaktewater in de Stille Oceaan tussen november en januari tot 3,8 graden Celsius boven het gemiddelde uitkomen.
«We dreigen letterlijk buiten de meetbare schaal te vallen die we de afgelopen vier decennia hebben gebruikt», zei WMO-secretaris-generaal Celeste Saulo tijdens een persconferentie. Samen met Tom Fletcher, humanitair coördinator van de VN, deed ze een dringende oproep aan de wereld om zich voor te bereiden op zware droogtes, stortregens en overstromingen.
Fletcher schetste een somber beeld van de gevolgen. «El Niño zal Latijns-Amerika, Oost- en Zuidelijk Afrika, Azië en de Stille Oceaan treffen met extreme hitte, droogte en overstromingen», aldus de coördinator. Hij waarschuwde dat daardoor de voedselonzekerheid van vijftig miljoen mensen kan toenemen.
Om de ergste schade te beperken, maakt het VN-kantoor voor humanitaire zaken 50 miljoen dollar vrij uit zijn noodfonds. Dat geld is bestemd voor elf landen die het zwaarst getroffen dreigen te worden, waaronder Tsjaad, El Salvador, Ethiopië, Somalië en Zuid-Soedan.
Volgens Saulo zijn extreme weersomstandigheden nu al merkbaar en zullen ze zich naar verwachting opstapelen naarmate El Niño versterkt. Toch benadrukt ze dat dit niet automatisch tot een humanitaire ramp hoeft te leiden. «In veel regio's is er nog tijd om ons voor te bereiden», zei ze. Ze wees erop dat extreem weer niet per se hoeft te betekenen dat er humanitaire noodsituaties of dodelijke slachtoffers vallen.
De WMO-chef waarschuwde wel dat het venster om in te grijpen niet eindeloos openblijft. Hoe sneller landen en hulporganisaties anticiperen op de komende maanden, hoe groter de kans dat de gevolgen beheersbaar blijven.
El Niño is een periodiek klimaatverschijnsel waarbij het zeewater in de centrale en oostelijke Stille Oceaan opwarmt, wat wereldwijd het weerpatroon beïnvloedt. De huidige waarschuwing valt op een moment dat de gevolgen van extreem weer ook in andere delen van de wereld steeds vaker voelbaar zijn.
Voor België en Europa liggen de directe gevolgen minder voor de hand dan voor landen in de getroffen zones, maar de VN benadrukken dat de impact via voedselprijzen, migratie en humanitaire noden wereldwijd kan doorwerken. De komende maanden worden de ontwikkelingen in de Stille Oceaan dan ook op de voet gevolgd.
2
