De Amerikaanse president Donald Trump heeft woensdag beloofd dat elke volwassen Amerikaan 5.000 dollar – omgerekend ongeveer 4.300 euro – krijgt als de Republikeinen bij de tussentijdse verkiezingen in november de controle over het Huis van Afgevaardigden en de Senaat behouden. Hij noemde het bedrag een «dividend» voor de bevolking. Trump lanceerde het idee tijdens een ongewone tussentijdse partijconventie, een campagnebijeenkomst die normaal niet op dat moment plaatsvindt.
Hoe hij dat dividend concreet wil uitbetalen of financieren, maakte de president niet duidelijk. Hij gaf geen uitleg over de begrotingsimpact, de juridische basis of de manier waarop het geld bij de Amerikanen zou terechtkomen. Het Witte Huis heeft het voorstel voorlopig niet verder toegelicht. Daarmee blijft het vooralsnog een politieke belofte zonder uitgewerkt plan.
De aankondiging komt op een moment dat de Republikeinen het in de peilingen niet al te best doen. Met de tussentijdse verkiezingen in november in zicht, probeert Trump zijn achterban te mobiliseren en de aandacht te vestigen op de economische voordelen die zijn partij volgens hem kan bieden. De partijconventie moest daarvoor het startschot geven.
Tijdens een urenlange toespraak richtte Trump zich tot zijn aanhangers. De sfeer bleef naar verluidt gemoedelijk en er werd veel gelachen, maar de president luidde ook de noodklok voor de Republikeinen. Hij waarschuwde dat de partij de controle over het Congres kan verliezen als kiezers niet massaal opdagen. De lange speech zorgde er volgens een Amerika-correspondent wel voor dat veel aanwezigen het evenement al vroegtijdig verlieten.
De belofte van een directe uitkering aan alle volwassen Amerikanen is opvallend, omdat ze doet denken aan een vorm van basisinkomen of een fiscale teruggave. Trump heeft in het verleden vaker grootschalige economische maatregelen aangekondigd, maar stuitte daarbij vaak op verzet in het Congres. Of dit voorstel ooit werkelijkheid wordt, hangt af van de verkiezingsuitslag en van de bereidheid van het parlement om een dergelijke uitgave goed te keuren.
De tussentijdse verkiezingen in november bepalen wie de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat krijgt. Voor Trump en zijn partij staat veel op het spel: een nederlaag zou de wetgevende macht kunnen verlammen en zijn politieke agenda bemoeilijken. Met de belofte van 5.000 dollar per persoon hoopt hij kiezers te overtuigen dat een Republikeinse overwinning ook hen persoonlijk iets oplevert.
Critici zullen ongetwijfeld vragen stellen bij de haalbaarheid en de betaalbaarheid van het plan. Zonder duidelijke financiering blijft het voorlopig onduidelijk of het om een serieus voorstel gaat of om een campagnezet. De komende weken zal moeten blijken of Trump met meer details komt en of zijn achterban de belofte gelooft.
