Het Italiaanse parlement heeft een omstreden kieshervorming goedgekeurd die premier Giorgia Meloni een stevige bonus oplevert bij toekomstige verkiezingen. Partijen die meer dan 42 procent van de stemmen halen, krijgen automatisch 70 extra zetels in de Kamer en 35 in de Senaat. Daardoor kan de grootste coalitie rekenen op een werkbare meerderheid zonder afhankelijk te zijn van kleine partijen.
De hervorming is een langgekoesterde wens van Meloni en haar partij Fratelli d’Italia. Zij stelt dat het systeem de Italiaanse politiek stabieler maakt, omdat verkiezingswinnaars niet langer gedwongen worden om moeizame coalities te smeden. Italië kent traditioneel een versnipperd partijlandschap, waardoor regeringen vaak snel vallen. De bonus moet dat doorbreken door de winnaar een duidelijke meerderheid te geven.
De oppositie reageert scherp. Zij noemt de kieswet ondemocratisch en vreest dat Meloni vooral haar eigen macht wil veiligstellen. Critici wijzen erop dat een partij of coalitie met 42 procent van de stemmen een onevenredig grote meerderheid krijgt, terwijl de meerderheid van de kiezers op andere partijen stemde. Volgens hen ondermijnt dat het principe van evenredige vertegenwoordiging.
De goedkeuring komt op een moment dat Meloni’s populariteit nog steeds hoog is, maar de vraag is of de bonus ook daadwerkelijk in haar voordeel zal uitpakken. Als de oppositie erin slaagt om zich te verenigen en zelf boven 42 procent uit te komen, kan de wet juist tegen Meloni werken. Politieke analisten waarschuwen dan ook dat de hervorming haar later lelijk kan opbreken.
Italië heeft een lange geschiedenis van kiesstelselhervormingen die vaak werden doorgevoerd met het oog op de volgende verkiezingen. Deze nieuwe wet past in die traditie. De vraag is of ze de stabiliteit brengt die Meloni belooft, of juist leidt tot nieuwe politieke spanningen. De komende verkiezingen zullen uitwijzen wie baat heeft bij de bonus.
3
