De Canadese premier Mark Carney heeft vrijdag in zijn thuisprovincie Alberta een dringende oproep gedaan aan kiezers die overwegen om voor onafhankelijkheid van de provincie te stemmen. Hij waarschuwde dat een referendum over afscheiding een «gevaarlijke gok» is, juist in een periode waarin de bedreigingen voor de Canadese soevereiniteit toenemen. Dat meldden verschillende lokale media, waaronder CTV News.
Carney sprak in Alberta, de provincie waar hij zelf vandaan komt en waar de roep om meer autonomie of zelfs volledige onafhankelijkheid de afgelopen jaren luider is geworden. Met zijn tussenkomst probeert hij kiezers op andere gedachten te brengen vlak voor een mogelijk beslissend moment. De premier plaatst de discussie over afscheiding niet alleen in een provinciaal kader, maar ook in een breder debat over de positie van Canada in de wereld.
Volgens Carney is het geen moment om de eenheid van het land op het spel te zetten. Hij wees erop dat de Canadese soevereiniteit onder druk staat en dat een referendum over onafhankelijkheid in die omstandigheden extra risico's met zich meebrengt. De waarschuwing komt er nadat de discussie over de verhouding tussen Alberta en de federale overheid in Ottawa de voorbije maanden aan intensiteit heeft gewonnen.
Alberta is een van de welvarendste provincies van Canada, met een sterke energiesector, en verschilt op economisch en politiek vlak regelmatig van mening met de federale regering. Voorstanders van afscheiding stellen dat de provincie te weinig zeggenschap heeft over haar eigen beleid en grondstoffen. Tegenstanders, onder wie Carney, benadrukken dan weer de risico's voor de economische en politieke stabiliteit van het hele land.
De premier richtte zich vrijdag rechtstreeks tot de kiezers die twijfelen. Hij benadrukte dat de keuze voor onafhankelijkheid niet alleen een interne aangelegenheid is, maar ook gevolgen heeft voor de manier waarop Canada zich internationaal staande houdt. In een tijd van toenemende geopolitieke spanningen zou een breuk in het land volgens hem een zwakte zijn die anderen kunnen uitbuiten.
Over de precieze timing en modaliteiten van een eventueel referendum is nog geen duidelijkheid. De oproep van Carney maakt wel duidelijk dat de federale regering de kwestie ernstig neemt en dat de discussie over de toekomst van Alberta de komende periode op de politieke agenda blijft staan. Of zijn waarschuwing kiezers zal overtuigen, moet de komende weken blijken.
3