De natuurlijke achteruitgang van de ogen is deels af te remmen met kleine, dagelijkse gewoontes. Dat zegt oogarts Luc Van Os in een gesprek over ooggezondheid. Zijn centrale boodschap: wat goed is voor het hart en de bloedvaten, is ook goed voor de ogen. Wie dus investeert in een gezonde levensstijl, doet tegelijkertijd iets voor het gezichtsvermogen.
Volgens Van Os is de vergelijking met hart- en vaatziekten niet toevallig. De ogen zijn sterk afhankelijk van een goede doorbloeding. Risicofactoren die de bloedvaten belasten, zoals een hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterolgehalte of een ongezonde leefstijl, hebben daardoor ook een impact op de ogen. Door die factoren aan te pakken, kan de achteruitgang van het gezichtsvermogen worden afgeremd. Het gaat dan om voeding, beweging en andere gewoontes die de bloedvaten gezond houden.
Een opvallend advies van de oogarts betreft de leesbril. Die probeer je volgens hem zo lang mogelijk uit te stellen. Veel mensen grijpen te snel naar een leesbril zodra ze wat moeite krijgen met kleine letters, terwijl de ogen nog voldoende kunnen worden getraind. Door de bril uit te stellen, zou de natuurlijke scherpstelling langer behouden blijven. Van Os benadrukt wel dat dit geen pleidooi is om noodzakelijke correcties uit te stellen. Wie echt problemen ondervindt, blijft er beter niet mee doorlopen.
Over beeldschermen is de oogarts duidelijk: computers zijn vermoeiend, maar niet schadelijk voor de ogen. Dat is een geruststellende boodschap voor wie dagelijks uren achter een scherm doorbrengt. De vermoeidheid die optreedt, is het gevolg van langdurig focussen op korte afstand en een verminderde knipperfrequentie. Wie regelmatig pauzeert en de ogen de kost geeft, kan die klachten beperken. Het scherm zelf beschadigt het oog dus niet, ook al voelt het na een lange werkdag anders aan.
De raad van Van Os past in een bredere tendens waarbij oogzorg steeds vaker wordt bekeken vanuit een algemeen gezondheidsperspectief. Oogaandoeningen zoals cataract, glaucoom en leeftijdsgebonden maculadegeneratie komen vaker voor naarmate men ouder wordt. Een gezonde levensstijl vertraagt dat proces niet alleen, ze verkleint ook de kans op complicaties. Vooral voor mensen met diabetes of hart- en vaatziekten is dat een belangrijk aandachtspunt, omdat zij extra risico lopen op problemen met het netvlies.
Concreet betekent het advies van de oogarts dat wie zijn ogen wil beschermen, best begint bij de basis: voldoende bewegen, gevarieerd eten en de bloeddruk en het cholesterol onder controle houden. Daarnaast loont het om bewust met schermen om te gaan en de ogen regelmatig rust te gunnen. Wie twijfelt over zijn zicht, blijft er beter niet mee rondlopen en raadpleegt een specialist. Zo blijft de boodschap van Van Os tweeledig: kleine gewoontes maken een verschil, en wat het hart ten goede komt, komt ook de ogen ten goede.
2
