Meer dan acht werknemers op tien in België zouden bereid zijn om te blijven werken wanneer ze ziek zijn. Dat blijkt uit de jongste tweejaarlijkse enquête van Mensura over het absenteïsme van werknemers, die het fenomeen van het presentisme in kaart brengt. Het cijfer wijst op een opvallende stijging van die bereidheid.
Presentisme verwijst naar het verschijnsel waarbij iemand op het werk aanwezig is terwijl hij of zij eigenlijk ziek is. Dat staat in contrast met absenteïsme, het verzuim wegens ziekte of andere redenen. Uit de enquête blijkt dat werknemers die zich ziek voelen niet vanzelfsprekend thuisblijven, ook al kan dat gevolgen hebben voor hun eigen gezondheid en die van hun collega's.
Volgens de bevindingen van Mensura is de neiging om door te werken bij ziekte dus groter geworden. De enquête geeft aan dat het verschijnsel niet langer een marginaal gedrag is, maar door een ruime meerderheid van de werkende bevolking wordt overwogen. Voor werkgevers en preventiediensten is dat een signaal dat de manier waarop zieke werknemers worden opgevangen mogelijk moet worden herbekeken.
De cijfers zijn afkomstig uit de nieuwe editie van het bisannuele onderzoek naar het verzuim van werknemers. Mensura, een van de grote preventiediensten in het land, brengt die enquête regelmatig uit om de evolutie van het absenteïsme en de houding van werknemers ten opzichte van ziekte op het werk te volgen. Met de nieuwste editie wordt zichtbaar dat de tendens naar presentisme zich verder doorzet.
De vraag die uit die cijfers voortvloeit, is hoe werkgevers en werknemers met die situatie omgaan. Presentisme kan op korte termijn de productiviteit schijnbaar in stand houden, maar het kan ook leiden tot een langere ziekteperiode, besmettingen op de werkvloer en een grotere kans op uitval. Net daarom wordt het fenomeen door arbeidsgeneeskundigen als een aandachtspunt beschouwd.
Ook in de berichtgeving van andere media komt de enquête naar voren als een signaal dat het verzuimbeleid in bedrijven onder de loep verdient te worden genomen. De bevindingen sluiten aan bij het bredere debat over de balans tussen werkdruk, loonverlies bij ziekte en de verwachting dat werknemers zo snel mogelijk terugkeren naar hun job. Presentisme ligt daardoor niet alleen aan de basis van individuele keuzes, maar ook van organisatorische en financiële overwegingen binnen ondernemingen.
Wat de enquête verder concreet betekent voor het beleid, is nog niet duidelijk. De bron vermeldt geen maatregelen, aanbevelingen of reacties van overheidsinstanties. Wel is duidelijk dat de cijfers van Mensura een nieuwe impuls kunnen geven aan het gesprek over hoe werkgevers zieke werknemers kunnen ondersteunen, zodat ze wel kunnen herstellen zonder de gezondheid van anderen in gevaar te brengen.
2
