Een smartphoneverbod op school leidt er niet toe dat leerlingen minder op hun gsm zitten of beter opletten in de klas. Dat blijkt uit het eerste langdurige onderzoek bij Vlaamse jongeren van de Universiteit Gent, waarover meerdere kranten vrijdag berichten. Jongeren halen de uren waarin ze op school niet op hun smartphone zitten, gewoon in buiten de schoolmuren. Bovendien ervaren de leerlingen amper positieve effecten van het verbod.
Het onderzoek volgde Vlaamse tieners langdurig en brengt voor het eerst in kaart wat een smartphoneverbod op school in de praktijk oplevert. De centrale bevinding is dat het verbod maar half werkt: de schermtijd op school daalt weliswaar, maar de totale schermtijd blijft nagenoeg gelijk omdat jongeren thuis compenseren. Daarmee lijkt het verbod vooral een verschuiving van het gedrag teweeg te brengen, niet een vermindering.
Opvallend is dat de leerlingen zelf weinig merken van de beoogde voordelen. Ze letten niet beter op tijdens de lessen en ervaren amper positieve effecten. Dat roept vragen op over de effectiviteit van een aanpak die vooral op het schoolterrein is gericht, terwijl het mediagebruik van tieners zich voor een groot deel thuis afspeelt.
De resultaten komen op een moment dat scholen in Vlaanderen en daarbuiten worstelen met de vraag hoe ze met smartphones in de klas moeten omgaan. Het verbod werd de afgelopen jaren op veel plaatsen ingevoerd als middel om de concentratie te bevorderen en het welzijn van leerlingen te verbeteren. Het onderzoek van de UGent relativeert die verwachtingen: wie het gedrag echt wil veranderen, zal ook de thuissituatie moeten betrekken.
Of een strenger of ruimer verbod zin heeft, laat het onderzoek in het midden. Duidelijk is wel dat een louter schools verbod niet volstaat om het smartphonegebruik van jongeren terug te dringen. De bevindingen zullen naar verwachting het debat voeden over hoe scholen, ouders en beleidsmakers samen een evenwichtiger mediagebruik bij tieners kunnen stimuleren.
3
