Bijna de helft van de Brusselse werklozen die hun werkloosheidsuitkering verliezen door de beperking in de tijd, doet een beroep op een leefloon bij het OCMW. Dat blijkt uit een studie van Actiris, de Brusselse arbeidsbemiddelaar. Concreet gaat het om 47,6 procent van de mensen die hun uitkering zagen stopgezet worden.
De beperking in de tijd houdt in dat een werkloosheidsuitkering na verloop van tijd wordt afgebouwd en uiteindelijk volledig wegvalt. Wie dan geen nieuw werk heeft gevonden, verliest een belangrijk deel van zijn of haar inkomen. In Brussel leidt dat er in bijna een op de twee gevallen toe dat de betrokkene aanklopt bij het OCMW voor een leefloon, het minimuminkomen dat door de gemeentelijke sociale diensten wordt toegekend.
De cijfers komen van Actiris, dat de loopbanen van Brusselse werkzoekenden volgt. De studie werpt een scherp licht op de sociale gevolgen van het beperken van werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kampt al langer met een hogere werkloosheid dan Vlaanderen en Wallonië, en de overgang van een werkloosheidsuitkering naar een leefloon betekent voor veel gezinnen een gevoelige inkomensdaling.
Het leefloon ligt doorgaans lager dan een werkloosheidsuitkering en wordt uitbetaald door het OCMW van de woonplaats. Dat betekent dat de kosten van de stopgezette uitkeringen deels verschuiven van de federale sociale zekerheid naar de lokale besturen. De Brusselse OCMW's zien daardoor meer aanvragen binnenkomen van mensen die voorheen een werkloosheidsuitkering ontvingen.
De vaststelling is des te opvallender omdat de beperking in de tijd bedoeld is om mensen sneller aan werk te helpen. Uit de cijfers blijkt echter dat een aanzienlijk deel van de getroffenen niet meteen een baan vindt en daardoor terugvalt op het vangnet van de bijstand. Voor de betrokkenen betekent dat een daling van het beschikbare inkomen en een grotere afhankelijkheid van sociale dienstverlening.
Actiris benadrukt dat de studie de situatie in het Brussels Gewest in kaart brengt. De arbeidsbemiddelaar begeleidt werkzoekenden bij het vinden van werk en volgt daarbij ook de gevolgen van het federale uitkeringsbeleid op de Brusselse arbeidsmarkt. De resultaten maken duidelijk dat de maatregel in de hoofdstad anders uitdraait dan op papier bedoeld.
De cijfers roepen vragen op over de doeltreffendheid van de beperking in de tijd in een gewest waar de werkloosheid structureel hoog is. Voor de Brusselse OCMW's betekent de instroom van ex-werklozen een extra druk op de budgetten en op de personeelscapaciteit. Tegelijk blijft de vraag of de betrokkenen op termijn alsnog werk vinden of langdurig aangewezen blijven op het leefloon.
4
