Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts (N-VA) heeft in Aalst het startschot gegeven voor een campagne om Vlaamse standbeelden en monumenten op te frissen. Het standbeeld van priester Adolf Daens is het eerste dat een onderhoudsbeurt krijgt. Met de actie wil de minister het roerend en onroerend erfgoed in Vlaanderen beter onderhouden en de zichtbaarheid ervan vergroten.
Burgers kunnen vanaf nu zelf een beeld of monument opgeven dat volgens hen een opfrisbeurt verdient. Uit alle inzendingen selecteert Vlaanderen minstens 150 beelden en monumenten. Het gaat niet alleen om bekende standbeelden, maar ook om kleinere of vergeten exemplaren die het verdienen om opnieuw in de kijker te staan. De campagne moet zo een breed draagvlak creëren voor het onderhoud van erfgoed in de publieke ruimte.
Het standbeeld van Adolf Daens in Aalst is symbolisch als eerste aan de beurt. Daens was een priester en politicus die aan het einde van de negentiende eeuw opkwam voor de rechten van arbeiders. Zijn figuur staat symbool voor de Vlaamse emancipatiebeweging. Door net dit beeld als eerste onder handen te nemen, benadrukt Weyts het belang van dat erfgoed voor de Vlaamse identiteit.
De minister wil met de campagne niet alleen het uiterlijk van de beelden verbeteren, maar ook het bewustzijn rond erfgoedzorg verhogen. Veel standbeelden en monumenten hebben te lijden onder weersinvloeden, vervuiling of verwaarlozing. Door ze regelmatig te onderhouden, blijven ze langer bewaard voor toekomstige generaties. De oproep aan burgers moet ervoor zorgen dat ook minder bekende werken aandacht krijgen.
De komende maanden kunnen inwoners van Vlaanderen hun suggesties doorgeven via de kanalen van het agentschap Onroerend Erfgoed. Een jury of deskundigenpanel beoordeelt de inzendingen en maakt een selectie. De bedoeling is om minstens 150 beelden en monumenten een opfrisbeurt te geven. De campagne kadert in een breder beleid om het Vlaamse erfgoed beter te beschermen en te valoriseren.
Weyts benadrukte bij de start in Aalst dat erfgoed niet alleen een zaak is van overheden, maar van de hele samenleving. Door burgers te betrekken bij de selectie hoopt hij dat meer mensen zich eigenaar voelen van het erfgoed in hun buurt. De campagne moet zo bijdragen aan een groter draagvlak voor erfgoedzorg en aan de instandhouding van het Vlaamse landschap.
De eerste opfrisbeurt van het Daensbeeld is inmiddels begonnen. Deskundigen verwijderen vuil en herstellen kleine beschadigingen. Het is de bedoeling dat het beeld er weer fris uitziet voor het komende erfgoedseizoen. De resultaten van de campagne zullen zichtbaar worden in steden en gemeenten verspreid over heel Vlaanderen.
Met deze actie plaatst Weyts het onderhoud van standbeelden op de politieke agenda. Het is een van de weinige campagnes waarbij burgers rechtstreeks kunnen bepalen welk erfgoed extra aandacht krijgt. De minister hoopt dat het initiatief navolging krijgt en dat ook andere overheden en organisaties zich engageren voor het onderhoud van monumenten.
4