De federale begroting wordt een «Operatie waarheid voor de regering». Dat heeft minister van Begroting Vincent Van Peteghem (cd&v) gezegd in het parlement. Volgens hem zal de begrotingsoefening duidelijk maken welke keuzes de regering echt maakt. De uitspraak valt midden in de moeilijke onderhandelingen over de besparingsoefening, zowel op federaal als op Vlaams niveau.
De Vlaamse partijen N-VA, Vooruit en CD&V raken het voorlopig niet eens over de startpositie van die besparingsoefening. Ze willen morgen een definitief cijfer vastleggen, maar liggen nog ver uit elkaar over de vraag van welk bedrag ze vertrekken. Dat verschil in startpositie bepaalt hoeveel er effectief bespaard moet worden en welke maatregelen nodig zijn. Zolang daarover geen eensgezindheid bestaat, kunnen de onderhandelingen over de Vlaamse begroting niet echt vooruitgaan.
De federale begroting staat onder druk door tegenvallende inkomsten en stijgende uitgaven. De regering zoekt naar besparingen om de begroting in evenwicht te brengen en de Europese begrotingsregels te respecteren. De «Operatie waarheid» van Van Peteghem moet duidelijk maken welke inspanningen nodig zijn en wie die zal dragen. De minister wil naar verluidt geen verborgen trucs of eenmalige ingrepen meer, maar een transparant beeld van de echte toestand.
Ook op Vlaams niveau is de besparingsoefening een heikel punt. De Vlaamse regering moet besparen om de begroting gezond te houden, maar de partijen verschillen van mening over de ernst van de situatie. N-VA, Vooruit en CD&V hebben elk hun eigen kijk op de cijfers. Vooruit wil de sociale bescherming zoveel mogelijk vrijwaren, terwijl N-VA en CD&V eerder willen inzetten op structurele hervormingen en efficiëntiewinsten. Het uitstel tot morgen moet de partijen de tijd geven om hun standpunten dichter bij elkaar te brengen.
De discussie over de startpositie is essentieel omdat ze bepaalt hoeveel geld er effectief gevonden moet worden. Als de partijen van een hoger tekort vertrekken, is de besparingsopdracht groter en worden de maatregelen pijnlijker. Vertrekken ze van een gunstiger beeld, dan lijkt de opdracht haalbaarder. Daarom proberen alle partijen de cijfers in hun voordeel te interpreteren. Van Peteghem wil met zijn «Operatie waarheid» komaf maken met die verschillende interpretaties en één gezamenlijk uitgangspunt vastleggen.
De federale regering staat ook onder externe druk. Europa verwacht dat België zijn begroting op orde brengt en de schuldgraad afbouwt. De regering moet daarom niet alleen besparen, maar ook hervormen. De besparingsoefening is dus niet alleen een technische oefening, maar ook een politieke test. De komende dagen moeten duidelijk maken of de partijen elkaar kunnen vinden of dat de begroting nog verder vertraging oploopt.
