De federale begrotingsonderhandelingen bevinden zich in een volledige impasse. De oorzaak is het harde verzet van de MR tegen de geplande btw-hervorming. Vicepremier David Clarinval (MR) sprak een duidelijke «non» uit, waarna alle ogen op de Franstalige liberale partij zijn gericht als de schuldige van het vastlopen van de gesprekken.
MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez neemt die zwartepiet met plezier in ontvangst. Volgens insiders doet hij er zelfs nog een strik om. De vraag is waarom de MR zich zo blijft verzetten tegen de btw-hervorming, en hoe het nu verder moet. «We hebben een groot probleem», klinkt het in regeringskringen.
De btw-hervorming is een van de hoekstenen van het begrotingsplan dat de federale regering wil doorduwen. De MR verzet zich echter tegen elke verhoging van de btw, omdat die volgens de partij neerkomt op een extra belasting voor gezinnen en ondernemers. Bouchez blijft bij dat verzet, maar benadrukt dat ook andere partijen rode lijnen hebben. Daarmee legt hij de bal terug in het kamp van de andere regeringspartners.
De impasse is niet zonder gevolgen. De federale regering moet dringend een begroting op tafel leggen die voldoet aan de Europese afspraken. Zonder akkoord over de btw-hervorming dreigt het hele begrotingspakket te ontsporen. Dat zou niet alleen de geloofwaardigheid van de regering aantasten, maar ook de financiële markten ongerust maken.
Binnen de regering groeit de frustratie over de houding van de MR. Andere partijen verwijten de Franstalige liberalen dat ze de onderhandelingen gijzelen om electorale redenen. Bouchez zou de crisis bewust laten escaleren om zijn eigen achterban te tonen dat hij niet plooit. Critici noemen het een gevaarlijke strategie die het land schade berokkent.
Toch is er ook begrip voor de positie van de MR. De partij wijst erop dat de btw een van de meest regressieve belastingen is, die huishoudens met een laag inkomen zwaarder treft. Een verhoging zou de koopkracht verder onder druk zetten, precies op een moment dat veel gezinnen het al moeilijk hebben. Voor de MR is dat een brug te ver.
De impasse komt bovenop een toch al gespannen politiek klimaat. Eerder deze week werd Brussel opgeschrikt door rellen na een vakbondsbetoging. ABVV-voorzitter Bert Engelaar noemde die betoging «een waarschuwing, een schot voor de boeg». Hij wees ook naar de regering, die volgens hem mee verantwoordelijk is voor de uitzichtloze situatie van veel jongeren. De sociale onrust maakt de druk op de begrotingsonderhandelingen alleen maar groter.
Hoe het nu verder moet, is onduidelijk. Er circuleert geen concreet compromisvoorstel. Sommige partijen pleiten voor een pauze om de gemoederen te bedaren, anderen willen zo snel mogelijk dooronderhandelen. Zolang de MR voet bij stuk houdt, blijft een doorbraak echter ver weg. De komende dagen worden cruciaal voor de vraag of de federale regering haar begroting nog op de rails krijgt.
3
