Het gevangenispersoneel legt het werk neer van 6 tot en met 11 september. De vakbonden kondigden de vijfdaagse staking aan nadat het overleg met minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) en het Gevangeniswezen op niets is uitgelopen. De actie moet de structurele problemen in de Belgische gevangenissen onder de aandacht brengen.

De vakbonden wijzen op drie grote knelpunten: de aanhoudende overbevolking in de gevangenissen, het chronische personeelstekort en de verouderde infrastructuur. Daarnaast zijn er zorgen over de veiligheid van het personeel op de werkvloer. De gesprekken met het kabinet van Verlinden leverden volgens de bonden geen concrete toezeggingen op, waardoor ze geen andere uitweg zagen dan over te gaan tot een langdurige staking.

Minister Verlinden erkent dat justitie en politie voor grote uitdagingen staan. In een reactie stelt ze dat er geïnvesteerd moet worden in justitie en politie, ook in budgettair uitdagende tijden. Ze benadrukt dat de veiligheid van het gevangenispersoneel en het goed functioneren van de penitentiaire instellingen prioriteit blijven. Tegelijk wijst ze op de beperkte budgettaire ruimte waarbinnen haar departement moet werken.

De staking komt op een moment dat de Belgische gevangenissen al geruime tijd kampen met een hoge bezettingsgraad. De overbevolking zorgt voor spanningen onder gedetineerden en legt een zware druk op het personeel. Verschillende gevangenissen zitten ver boven hun capaciteit, wat leidt tot moeilijke werkomstandigheden en een verhoogd risico op incidenten.

Het personeelstekort versterkt die problemen nog. Vacatures raken moeilijk ingevuld en het bestaande personeel moet steeds meer overuren presteren. De combinatie van hoge werkdruk en onveilige situaties zorgt voor een groot verloop binnen de sector. De vakbonden vragen dan ook niet alleen om meer middelen, maar ook om een structureel plan dat het beroep van cipier opnieuw aantrekkelijk maakt.

Ook de infrastructuur baart zorgen. Verschillende gevangenissen zijn verouderd en voldoen niet meer aan de hedendaagse normen. Renovaties en nieuwbouwprojecten lopen vertraging op, waardoor gedetineerden en personeel langer dan gepland in slechte omstandigheden moeten werken en verblijven. De vakbonden willen dat de regering werk maakt van een inhaalbeweging op dat vlak.

De komende dagen zal blijken of er nog een doorbraak mogelijk is voor de staking van start gaat. De vakbonden zeggen open te staan voor verder overleg, maar maken duidelijk dat de actie alleen kan worden afgelast als er concrete vooruitgang wordt geboekt. Minister Verlinden laat verstaan dat ze de dialoog wil voortzetten, maar benadrukt tegelijk dat elke oplossing binnen de budgettaire realiteit moet passen.

Auteur

Samenleving en misdaad

Jonas Maes — samenleving en misdaad, Dagkompas.