Het centrumlinkse oppositieblok in Zweden stevent af op een overwinning bij de parlementsverkiezingen. Een prognose van de Zweedse zender SVT wijst op 51,3 procent van de stemmen voor de linkse partijen. Daarmee zou het blok een nipte meerderheid halen in de Riksdag, het Zweedse parlement.
De Zweedse centrumlinkse partijen scharen zich achter sociaaldemocratisch leider Magdalena Andersson als kandidaat-premier. Zij was eerder al premier van Zweden en hoopt nu op een nieuw mandaat. De prognose geeft haar blok een kleine voorsprong op het rechtse blok, dat bestaat uit de gematigde partij, de christendemocraten, de liberalen en de Zweden-democraten.
Het verschil tussen beide blokken is volgens de prognose bijzonder klein: het linkse blok zou één zetel meer halen dan het rechtse. Dat betekent dat de definitieve uitslag nog alle kanten op kan. De prognose is gebaseerd op een steekproef en geeft een indicatie, niet de eindstand. De definitieve resultaten worden later verwacht.
Zweden kent een parlementair systeem met evenredige vertegenwoordiging. De 349 zetels in de Riksdag worden verdeeld op basis van het aantal stemmen per partij. Omdat de verschillen zo klein zijn, kunnen enkele duizenden stemmen het verschil maken tussen een linkse of rechtse regering. Partijen die net onder de kiesdrempel van vier procent vallen, kunnen de zetelverdeling bovendien beïnvloeden.
Magdalena Andersson leidde eerder een sociaaldemocratische minderheidsregering. Na de vorige verkiezingen in 2022 verloor ze de macht aan het rechtse blok onder leiding van Ulf Kristersson. Sindsdien is de politieke situatie in Zweden gespannen, met discussies over immigratie, integratie, criminaliteit en de economie. De verkiezingscampagne stond in het teken van die thema's.
De prognose van SVT is een eerste indicatie van de kiezersvoorkeur. In Zweden worden prognoses vaak gebruikt om een eerste beeld te geven voordat alle stemmen zijn geteld. De definitieve uitslag kan afwijken, zeker bij een marge van één zetel. Politieke analisten houden er rekening mee dat de formatie van een nieuwe regering weken of zelfs maanden kan duren.
Voor België en de Europese Unie is de Zweedse verkiezingsuitslag van belang. Zweden is een trouwe EU-lidstaat en speelt een rol in het Europese klimaat- en migratiebeleid. Een linkse regering onder Andersson zou andere accenten kunnen leggen dan de huidige rechtse regering, bijvoorbeeld op het gebied van sociale zekerheid en klimaat. De Europese samenwerking blijft echter ook met een nieuwe regering in Stockholm doorgaan.
De komende uren worden de definitieve resultaten verwacht. Tot dan blijft het politieke landschap in Zweden onzeker. De prognose geeft aan dat het linkse blok aan de winnende hand is, maar de marge is zo klein dat niets definitief is. Partijleiders aan beide zijden houden rekening met een langdurige formatie.
