In Israël zijn vandaag de parlementsverkiezingen begonnen, de eerste stembusgang sinds 7 oktober 2023 en het begin van de verwoestende oorlog in Gaza. Premier Benjamin Netanyahu vecht voor zijn politieke overleving tegen onder meer ex-legerchef Gadi Eisenkot, die als oppositieleider optreedt. Het is een verkiezing die in de eerste plaats in het teken staat van de vraag wie na de oorlog het land mag leiden.
Volgens de eerste exitpolls dreigt een patstelling. Netanyahu lijkt geen meerderheid te halen in de Knesset, maar zijn partij blijft wel de grootste. Dat betekent dat de vorming van een regering opnieuw een langdurig en ingewikkeld proces kan worden, met onderhandelingen tussen de verschillende partijen over mogelijke coalitiepartners. Exitpolls zijn een indicatie en geen definitieve uitslag; de officiële telling moet nog uitwijzen wie de zetels precies verdeelt.
Netanyahu heeft tijdens de campagne gepleit voor de vorming van een « sterke rechtse nationale regering ». Tegenover hem staat Eisenkot, die eist dat de premier aftreedt. Het verkiezingsdebat wordt daarmee sterk bepaald door de tegenstelling tussen een voortzetting van het huidige rechtse bewind en een koerswijziging onder een nieuwe leider.
De Palestijnen verwachten van zowel de regering als de uitdagers weinig koerswijziging. Die verwachting weerspiegelt hoe diep de oorlog in Gaza het politieke landschap heeft gekleurd sinds de aanvallen van oktober 2023. Het conflict blijft het overheersende thema in de Israëlische politiek, zowel voor de zittende regering als voor de oppositie, en het bepaalt in grote mate de toon van de campagne.
De komende dagen zal de Israëlische president bepalen wie de opdracht krijgt om een regering te vormen, zoals gebruikelijk na Israëlische verkiezingen. Tot die beslissing er ligt, blijft het onduidelijk welke coalitie er ontstaat en of Netanyahu zijn macht kan behouden. De verkiezingsdag zelf is in elk geval een belangrijk moment voor een land dat sinds de oorlog in Gaza verdeeld is over zijn toekomst.
3
