De Amerikaanse president Donald Trump heeft journalisten van CNN en Politico de toegang tot het Witte Huis ontzegd. Bij de actie werden ook enkele perskaarten ingenomen. Dat bevestigen bronnen in Washington. De maatregel treft verslaggevers die normaal gezien de presidentiële agenda volgen.
De betrokken nieuwsorganisaties reageren scherp. Zij noemen de beslissing een illegale aanval op de persvrijheid. Volgens de zenders is de toegang tot het Witte Huis een fundamenteel onderdeel van de controle op de uitvoerende macht. Het Witte Huis heeft voorlopig geen inhoudelijke verklaring gegeven over de reden van de weigering.
De maatregel past in een bredere spanning tussen het Witte Huis en de pers. Sinds zijn aantreden heeft Trump herhaaldelijk kritiek geuit op media die hij als vijandig beschouwt. Eerder werden al vaker specifieke journalisten geweerd uit presidentiële evenementen. De huidige stap gaat verder omdat ze structureel de toegang van volledige redacties beperkt.
De perskaarten van het Witte Huis zijn nodig om het gebouw te betreden en om deel te nemen aan briefings en evenementen. Zonder die kaarten kunnen journalisten hun werk niet doen op de gebruikelijke locaties. De ingenomen kaarten betekenen dat de betrokken verslaggevers voorlopig niet meer aanwezig kunnen zijn bij officiële momenten van de president.
De reactie van de zenders kwam snel. Zij spreken van een «illegale aanval op de persvrijheid». Volgens hen is de maatregel niet alleen een praktische hinder, maar ook een principiële aanval op de rol van de media in een democratie. De eerste amendement van de Amerikaanse grondwet beschermt de persvrijheid, en de zenders lijken een juridische reactie niet uit te sluiten.
Het is niet de eerste keer dat de regering-Trump de toegang van media beperkt. Eerder werden al journalisten van onder meer CNN geweerd uit het Witte Huis. Telkens leidde dat tot protest van persorganisaties en juridische dreiging. De huidige maatregel treft nu ook Politico, een medium dat gespecialiseerd is in politieke verslaggeving in Washington.
De timing valt samen met een periode van intense politieke activiteit. In het Witte Huis staat een diner gepland met toplui van techbedrijven tijdens een Chinees staatsbezoek. Ook kondigde Trump de komst van een «AI-tsaar» aan. Die combinatie van technologie, buitenlandse politiek en mediabeperking zorgt voor extra aandacht voor de rol van de presidentiële communicatie.
Voor de Belgische lezer is de kwestie relevant omdat ze raakt aan de bredere vraag hoe democratische instellingen omgaan met kritische media. De Verenigde Staten zijn een bondgenoot en een referentiepunt in debatten over persvrijheid. Wanneer de toegang tot het Witte Huis wordt beperkt, volgen Europese hoofdsteden dat doorgaans met aandacht.
Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd op de vraag of de maatregel tijdelijk of permanent is. De betrokken redacties beraden zich op verdere stappen. Duidelijk is dat de verhouding tussen de president en een deel van de Amerikaanse pers verder onder druk staat.
