De separatistische Parti Québécois (PQ) heeft de verkiezingen in de Canadese provincie Quebec gewonnen. Volgens voorspellingen van de publieke omroep CBC en commerciële media zal de partij de volgende regering vormen in de Franstalige provincie. Of de PQ daarbij over een absolute meerderheid in het parlement zal beschikken, was maandagavond nog niet duidelijk.
De overwinning van de PQ betekent een politieke aardverschuiving in Quebec. De partij voert al jaren campagne voor onafhankelijkheid van Canada en heeft aangekondigd dat ze een referendum over de soevereiniteit van de provincie wil organiseren. Dat referendum zou de inwoners van Quebec de kans geven zich uit te spreken over een eigen staat. Een dergelijke volksraadpleging is echter niet zonder gevolgen: ze zou de verhoudingen binnen Canada op scherp zetten en jarenlange politieke en economische onzekerheid kunnen veroorzaken.
Quebec is de enige provincie in Canada met een Franstalige meerderheid. De provincie heeft een eigen parlement en een eigen regering, maar maakt deel uit van de Canadese federatie. De relatie tussen Quebec en de rest van Canada is al decennialang een gevoelig thema. In 1980 en 1995 werden er al referenda gehouden over onafhankelijkheid; beide keren stemde een meerderheid tegen. In 1995 was het verschil bijzonder klein: iets meer dan 50 procent koos voor een blijvende band met Canada.
De PQ is een van de oudste politieke partijen van Quebec en heeft als kernpunt de onafhankelijkheid van de provincie. De partij belooft een referendum te organiseren zodra de omstandigheden gunstig zijn. Of dat ook lukt, hangt af van de vraag of de partij een meerderheid in het parlement weet te behalen. Zonder meerderheid is de partij afhankelijk van andere partijen om haar plannen door te drukken. De komende dagen zal duidelijk worden hoe de zetelverdeling er precies uitziet.
De verkiezingswinst van de PQ komt op een moment dat de discussie over de positie van Quebec binnen Canada opnieuw oplaait. Voorstanders van onafhankelijkheid wijzen op het belang van een eigen identiteit en meer autonomie. Tegenstanders waarschuwen voor de economische en politieke risico's van een breuk met de rest van het land. De Canadese federale regering heeft zich nog niet officieel uitgesproken over de uitslag, maar zal de ontwikkelingen in Quebec nauwlettend volgen.
Mocht het tot een nieuw referendum komen, dan zal dat niet alleen in Canada, maar ook internationaal de aandacht trekken. Eerdere onafhankelijkheidsreferenda, zoals in Schotland in 2014, tonen aan dat dergelijke stemmingen vaak gepaard gaan met intense campagnes en diepgaande verdeeldheid. In Quebec zal de komende periode in het teken staan van de formatie van een nieuwe regering en de vraag of de PQ haar belofte over een referendum kan waarmaken.
3
