De Russische activiste Rita Flores, voormalig lid van de protestgroep Pussy Riot, heeft bekend dat ze drie jaar lang onder dwang heeft gespioneerd voor de Russische geheime dienst FSB. Dat vertelt de 29-jarige in een interview met The Guardian. Volgens Flores begon de samenwerking met het schaduwen van mede-activisten, maar werd later van haar gevraagd om mee te werken aan de ontvoering en moord op een criticus van het Kremlin.
Flores zegt dat ze geen keuze had. «Mijn angst was te groot», verklaart ze. De FSB zou haar onder druk hebben gezet door te dreigen met gevolgen voor haarzelf of haar naasten. Ze beschrijft hoe ze jarenlang in een dubbelleven leefde: enerzijds als activiste binnen radicale kringen, anderzijds als informant voor de staatsveiligheidsdienst. Het is een praktijk die vaker wordt gemeld in Rusland, waar de FSB criticasters van het regime probeert te infiltreren of te rekruteren.
Het verhaal van Flores roept vragen op over de veiligheid van activisten in Rusland en de methoden van de FSB. De geheime dienst zou niet alleen informatie hebben verzameld over leden van oppositiegroepen, maar ook hebben gepland om een prominente Kremlin-criticus te ontvoeren en te vermoorden. Flores zegt dat ze op een gegeven moment werd gevraagd om een actieve rol te spelen in dat plan. Ze weigerde uiteindelijk, maar durfde lange tijd niet naar buiten te treden met haar verhaal.
Pussy Riot is een Russische protestgroep die wereldwijd bekend werd door acties tegen president Vladimir Poetin en de Russisch-Orthodoxe Kerk. Leden van de groep werden in het verleden gearresteerd en veroordeeld, wat leidde tot internationale verontwaardiging. Het lidmaatschap van Flores en haar latere bekentenis werpen een nieuw licht op de druk waarmee activisten in Rusland te maken krijgen. De FSB wordt al jaren beschuldigd van het intimideren, opsluiten en zelfs vermoorden van tegenstanders van het regime.
De onthulling komt op een moment dat de Russische autoriteiten de ruimte voor oppositie en onafhankelijke media verder hebben ingeperkt. Critici van het Kremlin riskeren lange gevangenisstraffen of erger. Flores hoopt met haar verhaal anderen bewust te maken van de gevaren en de mechanismen achter de onderdrukking. Ze benadrukt dat ze spijt heeft van haar daden, maar dat ze destijds geen andere uitweg zag. Haar bekentenis wordt door mensenrechtenorganisaties gezien als een zeldzaam inkijkje in de werkwijze van de FSB.
Het is niet de eerste keer dat een activist verklaart te zijn gedwongen tot samenwerking met de Russische veiligheidsdiensten. Eerder kwamen al verhalen naar buiten van mensen die onder druk werden gezet om informatie te verstrekken over medestanders. De FSB ontkent doorgaans dergelijke beschuldigingen. Of Flores’ verhaal gevolgen zal hebben voor de Russische autoriteiten is onduidelijk, maar het voegt een nieuw hoofdstuk toe aan de lange reeks van aanklachten tegen de Russische staat wegens schending van mensenrechten.
