De Noorse koning Harald V is vrijdagochtend overleden. Hij werd 89 jaar en was daarmee de oudste regerende vorst van Europa. De koning stierf in het Rikshospitalet, het nationale ziekenhuis in Oslo, waar hij sinds 17 augustus was opgenomen. Zijn zoon Haakon (53) volgt hem meteen op als koning van Noorwegen.
Harald werd behandeld voor hemolytische anemie, een aandoening waarbij rode bloedcellen sneller worden afgebroken dan normaal. Die afbraak kan leiden tot bloedarmoede. De opname in het ziekenhuis was niet de eerste van de afgelopen jaren: de vorst kampte al langer met gezondheidsproblemen en werd meermaals opgenomen voor behandelingen en operaties.
Harald zat ruim 35 jaar op de Noorse troon. Hij werd koning in 1991, na het overlijden van zijn vader Olav V. Onder het motto «alt for Norge» — «alles voor Noorwegen» — regeerde hij het land. Bij zijn volk was hij populair om zijn bescheiden levenswijze en zijn vermogen om mensen te verbinden met rake toespraken en humor. Hij stond bekend als een vorst die dicht bij de bevolking stond, onder meer door zijn liefde voor sport en zijn toegankelijke optreden.
Zijn leven kende ook persoonlijke strijd. Harald moest zelf vechten voor zijn huwelijk met Sonja Haraldsen, omdat het hof aanvankelijk bezwaren had tegen haar burgerlijke afkomst. Het paar trouwde uiteindelijk in 1968. Later nam hij het ook op voor de liefdes van zijn kinderen, die beiden met controverse te maken kregen. Zijn dochter Märtha Louise zette zich af tegen koninklijke conventies, en zijn zoon Haakon trouwde met de toen omstreden Mette-Marit Tjessem Høiby, een alleenstaande moeder.
De laatste jaren van Haralds regering verliepen niet vlekkeloos. Zijn gezondheid ging achteruit en hij werd herhaaldelijk geconfronteerd met ziekenhuisopnames, waardoor kroonprins Haakon steeds vaker als regent optrad. Ook binnen de koninklijke familie zorgden schandalen voor beroering, onder meer rond zijn dochter Märtha Louise en haar commerciële activiteiten met haar Amerikaanse partner Durek Verrett.
Met het overlijden van Harald komt een einde aan een tijdperk voor het Noorse koningshuis. Haakon, die al jaren klaarstond om de troon over te nemen, wordt nu koning van Noorwegen. De officiële troonswisseling en de bijhorende ceremonies zullen de komende dagen plaatsvinden. De Noorse regering en het koninklijk hof hebben nog geen details bekendgemaakt over de uitvaart.
