Een militaire rechtbank in de Verenigde Staten heeft de bekentenissen van Khalid Sheikh Mohammed ongeldig verklaard. Dat melden Amerikaanse media. Mohammed geldt als het vermeende ‘meesterbrein’ achter de aanslagen van 11 september 2001, waarbij bijna drieduizend mensen om het leven kwamen.
De rechtbank oordeelde dat de verklaringen van Mohammed niet als bewijs mogen worden gebruikt. Tijdens zijn verblijf in de gevangenis van Guantanamo Bay werd hij liefst 183 keer gefolterd. Die omstandigheden maken dat zijn bekentenissen niet vrijwillig zijn afgelegd en dus niet rechtsgeldig zijn.
De beslissing is een nieuwe wending in een rechtszaak die al meer dan twintig jaar aansleept. Mohammed werd in 2003 in Pakistan opgepakt en zat daarna jarenlang vast op geheime locaties van de CIA, waar hij onder meer waterboarding onderging. In 2006 werd hij overgebracht naar Guantanamo Bay, waar hij samen met vier andere verdachten terechtstaat voor zijn vermeende rol bij de aanslagen.
De aanklagers beschouwen Mohammed als een van de centrale figuren achter de terreuraanslagen op de Twin Towers in New York en het Pentagon. Hij zou onder meer hebben voorgesteld om passagiersvliegtuigen in te zetten als wapens. Zijn advocaten hebben altijd aangevoerd dat zijn bekentenissen onbruikbaar zijn omdat ze onder marteling zijn afgedwongen.
De uitspraak van de militaire rechtbank betekent niet dat de zaak tegen Mohammed is geseponeerd. Het openbaar ministerie kan nog in beroep gaan tegen de beslissing. Juridische experts wijzen erop dat de uitspraak wel een belangrijk precedent kan scheppen voor de andere verdachten in dezelfde zaak, die eveneens stellen dat hun verklaringen onder dwang zijn afgelegd.
De zaak rond Guantanamo Bay blijft gevoelig liggen in de Verenigde Staten. Mensenrechtenorganisaties hebben herhaaldelijk kritiek geuit op de behandeling van gevangenen in de militaire gevangenis op Cuba. De Verenigde Naties en verschillende mensenrechtenorganisaties hebben de folterpraktijken veroordeeld en gevraagd om de gevangenis te sluiten.
De rechtbank in Guantanamo Bay behandelt de zaak van Mohammed en zijn medeverdachten al sinds 2012. De procedures verlopen traag door juridische geschillen over bewijsmateriaal, de behandeling van de verdachten en de vraag of zij voor een militaire of een civiele rechtbank moeten verschijnen. De nieuwe uitspraak kan de zaak opnieuw vertragen.
Voor de nabestaanden van de slachtoffers van 9/11 is de uitspraak dubbel. Enerzijds hopen zij op een veroordeling van de man die zij verantwoordelijk houden voor de aanslagen. Anderzijds erkennen velen dat een veroordeling op basis van gefolterde bekentenissen juridisch geen stand zou houden en het proces geloofwaardigheid zou verliezen.
