Bij de Zweedse parlementsverkiezingen ligt het linkse blok rond de sociaaldemocraten van voormalig premier Magdalena Andersson op kop. Volgens de exitpolls verzamelt dat blok 51,3 procent van de stemmen. De rechtse coalitie van premier Ulf Kristersson, samen met de radicaal-rechtse Zweden Democraten, blijft steken op 46,8 procent.
De cijfers zijn een eerste indicatie op basis van kiezers die bij het verlaten van het stemhokje werden bevraagd. Exitpolls geven de stemming weer op het moment van de verkiezing, maar wijken in Zweden vaker af van de definitieve uitslag. De echte uitslag wordt pas bekend zodra de stemmen zijn geteld, en bij een nauwe marge kan dat uren of zelfs dagen duren.
Het linkse blok bestaat uit de Sociaaldemocraten, de Groenen, de Linkse Partij en de Centrumpartij. Samen zouden die partijen een meerderheid in de Riksdag kunnen vormen. Magdalena Andersson was premier van 2021 tot 2022 en leidt nu de oppositie. De sociaaldemocraten blijven al decennia de grootste partij van Zweden, maar verloren in 2022 de macht aan een rechtse coalitie.
Premier Kristersson regeert sinds 2022 met de gematigde partij, de christendemocraten en de liberalen, met gedoogsteun van de Zweden Democraten. Die samenwerking was een breuk met het verleden: nooit eerder steunde een radicaal-rechtse partij een Zweedse regering. De verkiezingen van vandaag zijn dan ook een test voor die formule.
De exitpolls wijzen op een lichte voorsprong voor links, maar de marge is klein genoeg om de uitslag onzeker te maken. In 2022 voorspelden exitpolls eveneens een linkse overwinning, terwijl rechts uiteindelijk aan het langste eind trok. De definitieve uitslag kan dus nog alle kanten op.
Zweden telt ongeveer 8 miljoen stemgerechtigden. De Riksdag heeft 349 zetels; een blok heeft er minstens 175 nodig voor een meerderheid. De opkomst lag historisch hoog bij de vorige verkiezingen en ook nu wordt een hoge deelname verwacht.
De verkiezingen draaien in de campagne vooral rond migratie, integratie, gezondheidszorg en de economie. Zweden kampt met een hoge inflatie en een zwakke kroon, terwijl de criminaliteit in bepaalde wijken een terugkerend thema is. Beide blokken beloven een strenger of juist socialer beleid, afhankelijk van de politieke kleur.
Voor de rest van Europa is de Zweedse uitslag van belang omdat Zweden sinds 2024 lid is van de NAVO. Het land speelt een rol in de Europese defensiesamenwerking en in het debat over migratie. Een linkse of rechtse regering kan de Zweedse positie in de Europese Unie en in de NAVO licht doen verschuiven.
De eerste officiële resultaten worden later op de avond verwacht. Tot dan blijft het bij de exitpolls, die slechts een momentopname zijn. De partijen zelf houden voorlopig de kaarten tegen de borst.
