De schoolbel rinkelt dinsdag opnieuw voor miljoenen leerlingen in Vlaanderen, maar achter de klassieke start van het schooljaar schuilt een reeks ingrijpende veranderingen. In een nieuwe aflevering van de podcast HLN Vandaag Extra bespreekt journalist Jules Weyts samen met politiek journaliste Fleur Mees en directeur Toon Lapage van GO! Campus Kompas in Wetteren wat er dit jaar precies verandert voor leerkrachten en leerlingen. De conclusie is opvallend: scholen hebben moeite om alle hervormingen bij te benen.
Directeur Lapage getuigt over de dagelijkse realiteit in zijn school. De opeenvolgende beleidsmaatregelen van de voorbije jaren leggen een zware druk op het onderwijspersoneel. Niet alleen moeten leerkrachten hun lessen aanpassen aan nieuwe leerplannen, ook administratieve verplichtingen en zorgtaken nemen toe. Volgens Lapage kunnen scholen de veranderingen nauwelijks volgen, waardoor het risico op overbelasting van het korps reëel is. Hij pleit voor meer ademruimte en vertrouwen vanuit de overheid.
De podcast komt er op een moment dat minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) haar hervormingsagenda verder wil uitrollen. Demir heeft eerder aangegeven dat ze niet wakker ligt van haar populariteitsscores bij leerkrachten en zegt te vechten voor het algemeen belang. Politiek journaliste Isolde Van den Eynde stelt in een opiniestuk dat die houding begrijpelijk is, maar waarschuwt dat het draagvlak bij het onderwijspersoneel geen luxe is. Zonder het vertrouwen van het korps blijven de plannen voor beter onderwijs steken in goede bedoelingen op papier, klinkt het.
De uitdagingen voor het nieuwe schooljaar beperken zich niet tot de klasmuren. Uit cijfers van de voorbije jaren blijkt dat het lerarentekort in Vlaanderen verder oploopt, vooral in het secundair onderwijs en in grootsteden als Antwerpen en Gent. Scholen zoeken steeds vaker naar creatieve oplossingen, zoals het inzetten van zijinstromers en het herschikken van lestijden. Toch blijft de druk op het bestaande personeel hoog, zeker in scholen met veel zorgleerlingen of een kwetsbare populatie.
Daarnaast groeit de zorg over kansarmoede in het onderwijs. Het Gentse project Brooddoosnodig, dat ervoor zorgt dat kinderen met een lege brooddoos toch een voedzame maaltijd krijgen, breidt zijn werking uit naar Wallonië. De organisatie start een proefproject in La Louvière en wil onderzoeken of de aanpak die de voorbije vijf jaar in Vlaanderen werd uitgebouwd, ook over de taalgrens kan werken. Vandaag is het project al actief op 223 Vlaamse scholen, een teken dat de nood hoog blijft.
Voor directeur Lapage is het duidelijk: het onderwijs heeft nood aan stabiliteit en een langetermijnvisie. Elke nieuwe minister brengt nieuwe accenten mee, maar scholen hebben tijd nodig om veranderingen te verteren. De vraag is of de politiek die rust kan bieden, of dat het onderwijs ook dit schooljaar opnieuw het toneel wordt van discussies over leerplannen, evaluaties en de rol van de leerkracht. Het antwoord daarop zal de komende maanden blijken, wanneer de eerste metingen over het welbevinden van leerkrachten en leerlingen opnieuw op tafel komen.
