De Gentse artieste Birthe De Zutter (24) heeft haar debuutalbum uitgebracht over het familiaal geweld dat ze als kind moest doorstaan. De dader was haar eigen moeder, een huisarts. In een getuigenis bij HLN vertelt ze hoe het geweld jarenlang kon doorgaan zonder dat iemand ingreep, en hoe ze in tien jaar tijd nooit «sorry» heeft gekregen.

Het geweld uitte zich in schijnbaar alledaagse situaties. «Mijn schoenen stonden eens niet goed op het rek. Dan werd het zwart voor haar ogen en sleurde ze mij aan mijn haren uit de zetel», getuigt De Zutter. Dergelijke incidenten vonden plaats in een gezin dat naar buiten toe perfect leek: een moeder met een medisch beroep, een huis met orde en regelmaat. Net dat beeld maakte het voor het kind onmogelijk om hulp te vinden.

«Mensen geloofden niet dat zoiets kon in ons gezin», zegt de artieste. De combinatie van een gerespecteerd beroep en een verzorgd imago zorgde ervoor dat haar verhaal decennialang geen weerklank vond. Wie niet in het stereotype beeld van een problematisch gezin past, blijft vaak buiten beeld bij hulpverleners, leerkrachten of buren. Het taboe rond familiaal geweld in «nette» milieus is daardoor bijzonder hardnekkig.

Birthe De Zutter verwerkt die geschiedenis nu in muziek. Op haar debuutalbum zingt ze over een moeder die haar nooit liefhad en over de leegte die tien jaar zonder excuses nalaat. Door haar verhaal publiek te maken, hoopt ze andere slachtoffers een stem te geven. De stap naar buiten is voor velen nog altijd groot, precies omdat de omgeving vaak geneigd is de dader te geloven in plaats van het kind.

Het getuigenis raakt een bredere maatschappelijke kwestie. Familiaal geweld komt in alle lagen van de bevolking voor, maar de drempel om erover te praten is hoger wanneer de dader een publiek vertrouwen geniet, zoals een arts. Slachtoffers worstelen dan niet alleen met het geweld zelf, maar ook met het gevoel dat niemand hen zal geloven. De Zutter doorbreekt dat patroon door er openlijk over te spreken en er kunst van te maken.

Met haar album plaatst de Gentse artieste het thema in de publieke ruimte. Ze vraagt geen medelijden, maar erkenning: het besef dat geweld zich niet beperkt tot gezinnen die er op het eerste gezicht problematisch uitzien. Haar verhaal is er een van overleven en van weigeren te zwijgen, tien jaar na de feiten.

Auteur

Politiek

Wouter Claes — politiek, Dagkompas.