In Vlaanderen wordt steeds vaker gekozen voor crematie na een overlijden. Dit jaar stijgt de crematiegraad er voor het eerst boven de 80 procent. Acht op tien Vlamingen die overlijden, worden dus gecremeerd en niet begraven.
Dat heeft gevolgen voor de manier waarop Allerheiligen wordt beleefd. Het bezoek aan het kerkhof op 1 november krijgt daardoor steeds vaker een andere vorm. Waar families vroeger bij een graf samenkwamen, verschuift het herdenken in veel gevallen naar een urn of een ander aandenken. Voor wie zijn overledene op een kerkhof wil gedenken, blijft de begraafplaats echter het vaste referentiepunt in de herfst.
Het verschil met Brussel en Wallonië is groot. In die twee gewesten kiezen mensen nog veel vaker voor een begrafenis. Het Vlaamse cijfer contrasteert daarmee sterk met de rest van het land, en laat zien dat de keuze voor crematie geen landelijk eenvormig beeld geeft. Die regionale verschillen zijn ook zichtbaar in de manier waarop families met een sterfgeval omgaan.
Ook op financieel vlak spelen keuzes een rol. Volgens consulent funerair erfgoed Tamara Ingels betaalt men gemiddeld tussen de 5.000 en 8.000 euro voor een begrafenis, al kan het bedrag oplopen tot meer dan 10.000 euro. De prijs wordt bepaald door een reeks kostenposten, van de kist tot de koffietafel na de plechtigheid. Wie de kosten wil drukken, kan op verschillende onderdelen besparen, al bepalen de keuzes van de nabestaanden uiteindelijk het totaalbedrag.
Een van de mogelijkheden die de prijs kan beïnvloeden, is de keuze van de lijkwade. Vanaf november mag men in Wallonië een overledene begraven of cremeren in een lijkwade. In Vlaanderen kan dat al langer. Het is een van de keuzes die de prijs van een uitvaart kunnen beïnvloeden, in de ene of de andere richting, afhankelijk van wat de familie kiest.
De cijfers tonen dat de Vlaamse voorkeur voor crematie zich de voorbije jaren heeft doorgezet. Wat de stijging over de grens van 80 procent betekent voor de begraafplaatsen en de traditie van Allerheiligen, wordt in de komende jaren verder zichtbaar. Voor nabestaanden die in de herfst een plaats van herdenking zoeken, verandert er dus veel, maar de behoefte aan een moment van stilstaan blijft.
3
