De stad Gent reageert bijzonder scherp op de besparingsplannen van de Vlaamse regering. Door de aangekondigde ingrepen in het Gemeentefonds zou de stad op termijn ruim 40 miljoen euro per jaar minder ontvangen. Vooral grote steden als Antwerpen en Gent worden daardoor getroffen.
«Er is wél geld voor een totaal verlieslatende luchthaven, maar niet voor de belangrijkste steden van de regio. Dit is onbetrouwbaar en anti-stedelijk beleid», klinkt het bij het Gentse stadsbestuur. De uitspraak verwijst naar de financiële steun die naar de luchthaven van Oostende gaat, terwijl de steden moeten inleveren.
De Vlaamse regering wil tegen 2029 in totaal 3,1 miljard euro besparen. Dat cijfer hing lange tijd in de lucht omdat er een fout in de rekentabel zat. Vooruit moest daarom nog groen licht geven. Inmiddels is duidelijk dat er onder meer wordt geknipt in het Groeipakket en dat dienstencheques duurder worden.
Daarnaast wordt 1,2 miljard euro bespaard op de overheid en op subsidies. Zo sneuvelen twee Vlaamse feestdagen voor ambtenaren. Vlaams minister van Begroting Matthias Diependaele wil bovendien 180 miljoen euro besparen op het overheidspersoneel. De Vlaamse overheidsdiensten tellen iets meer dan 28.000 personeelsleden.
De grote vraag is hoe die besparing van 180 miljoen euro precies gerealiseerd zal worden. Arbeidseconoom Stijn Baert en begrotingsexpert Herman Matthijs buigen zich over die kwestie. «Ik vrees dat ze gaan zeggen: iedereen 5 procent minder. Maar als je dat een paar jaar op een rij doet, werkt er op den duur niks meer», waarschuwt een van hen.
De besparingen op het Gemeentefonds raken de steden rechtstreeks in hun werkingsmiddelen. Gent vreest dat de stad minder kan investeren in dienstverlening, infrastructuur en sociale ondersteuning. De stad noemt het beleid onbetrouwbaar omdat eerdere afspraken over de financiering van de steden niet zouden worden nagekomen.
Ook gezinnen voelen de maatregelen. Door de besparingen op het Groeipakket worden ouders met kinderen getroffen. De precieze impact daarvan wordt de komende maanden duidelijk.
De kritiek uit Gent komt bovenop de bredere onrust over de Vlaamse begroting. De regering zoekt een evenwicht tussen het terugdringen van het tekort en het vrijwaren van essentiële dienstverlening. Voor de grote steden is dat evenwicht zoek: zij zien zich geconfronteerd met een dubbele opdracht — meer taken opnemen en tegelijk minder middelen krijgen.
Het is nog niet duidelijk of de besparingen op het Gemeentefonds in de komende begrotingsrondes nog worden bijgestuurd. De stad Gent blijft aandringen op een herziening van de plannen en op duidelijkheid over de financiering van de steden op lange termijn.
2
