De Federal Reserve heeft de rente met een kwart procentpunt verhoogd. Het is de eerste renteverhoging in de Verenigde Staten in ruim drie jaar en een poging om de hardnekkig hoge inflatie in 's werelds grootste economie te beteugelen. De ingreep was algemeen verwacht op de financiële markten, maar betekent een breuk met het beleid dat president Donald Trump voor ogen had.

De verhoging volgt op een periode waarin de inflatie in de Verenigde Staten al veel te lang te hoog blijft. Fed-voorzitter Kevin Warsh stelde dat de prijsstijgingen nog steeds te sterk zijn en dat de centrale bank niet langer kan wachten met ingrijpen. Daarmee kiest hij voor prijsstabiliteit, ook al botst dat met de politieke verwachtingen in het Witte Huis.

Trump had in mei Warsh zelf aangesteld als voorzitter van de Federal Reserve, met de duidelijke bedoeling om een renteverlaging door te voeren. De president hoopte zo de economie extra te stimuleren. Dat Warsh nu toch de rente verhoogt, is dan ook een opvallende breuk met de verwachtingen die bij zijn benoeming werden gewekt. De centrale bank benadrukt daarmee haar onafhankelijkheid ten aanzien van de politiek.

De renteverhoging is de eerste sinds juli 2023. In de tussenliggende periode hield de Federal Reserve de rente stabiel, terwijl de inflatie maar niet wilde dalen naar de gewenste niveaus. De stap komt op een moment dat de Amerikaanse economie onder druk staat van hoge prijzen en politieke spanningen rond het monetaire beleid.

Voor de financiële markten was de verhoging geen verrassing. Beleggers hadden de ingreep al ingeprijsd, omdat de aanhoudende inflatie een renteverhoging steeds waarschijnlijker maakte. Toch blijft de vraag hoe de Amerikaanse economie reageert op de eerste verkrapping in jaren. Hogere rentes maken lenen duurder voor bedrijven en consumenten, wat de groei kan afremmen.

De beslissing van de Federal Reserve heeft ook gevolgen buiten de Verenigde Staten. De dollar en de wereldwijde financiële markten reageren doorgaans op Amerikaans monetair beleid, en een hogere rente kan kapitaalstromen richting de VS aanjagen. Voor België en de rest van Europa betekent dit een extra factor in de afweging van de Europese Centrale Bank, die haar eigen koers bepaalt maar de Amerikaanse ontwikkelingen nauwlettend volgt.

De verhouding tussen het Witte Huis en de Federal Reserve blijft daarmee gespannen. Trump heeft zich in het verleden herhaaldelijk kritisch uitgelaten over renteverhogingen en drong aan op een soepeler beleid. De centrale bank houdt echter vast aan haar mandaat: het bewaken van prijsstabiliteit en het ondersteunen van maximale werkgelegenheid, ongeacht de politieke wind.

Of de verhoging effect zal hebben op de inflatie, zal de komende maanden moeten blijken. De Federal Reserve laat zich niet uit over volgende stappen, maar houdt de optie open om indien nodig bij te sturen. Voorlopig is de boodschap duidelijk: de inflatie blijft te hoog en de centrale bank grijpt in, ook als dat politiek gevoelig ligt.

Auteur

Cultuur en sport

Lien Vermeulen — cultuur en sport, Dagkompas.