Belgische banken hanteren in hun algemene voorwaarden soms strengere regels voor de terugbetaling van slachtoffers van phishing dan de wet toelaat. Klanten worden daardoor minder goed beschermd dan ze volgens de wetgeving zouden mogen verwachten. Minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) roept de banken daarom op zich aan de wet te houden. Volgens de berichtgeving zei de minister dat hij dit onaanvaardbaar vindt.
De vaststelling komt uit een onderzoek van de Commissie Onrechtmatige Bedingen, die verbonden is aan de FOD Economie. Die commissie controleert of bepalingen in algemene voorwaarden onrechtmatig zijn ten nadele van consumenten. In dit dossier bleek dat bepaalde bankvoorwaarden voor de terugbetaling bij phishing verder gaan dan wat wettelijk is toegestaan. Banken lijken daarbij, zoals de berichtgeving het omschrijft, via de kleine lettertjes wetten rond de bescherming van phishingslachtoffers te ontwijken.
Beenders noemt die praktijk onaanvaardbaar en roept de instellingen op hun voorwaarden in overeenstemming te brengen met de wet. Voor klanten die slachtoffer werden van phishing betekent de boodschap van de minister dat ze niet mogen worden afgewezen op basis van voorwaarden die de wettelijke bescherming uithollen. Het signaal kwam zaterdag naar buiten, toen de minister zijn oproep aan de banken uitsprak.
Het onderzoek laat zien hoe belangrijk de precieze formulering van algemene voorwaarden is. Wanneer een bank in haar contract strengere criteria opneemt dan de wet, kan een klant die met phishing te maken krijgt minder terugkrijgen dan waar hij recht op heeft. Dat maakt het voor consumenten moeilijk om hun rechten te doen gelden, zeker wanneer ze het contract niet grondig lezen. De kern van het probleem ligt dus niet in de wet zelf, maar in de manier waarop banken die wet in hun voorwaarden vertalen.
Het signaal past in de bredere aandacht voor oplichting via phishing, waarbij criminelen zich voordoen als bank of als andere betrouwbare instantie om persoonlijke en bankgegevens te bemachtigen. Een correcte toepassing van de wet op de terugbetaling is daarbij een belangrijk onderdeel van de bescherming van de klant. Hoe de betrokken banken reageren op de oproep van de minister, wordt in de beschikbare berichtgeving niet verder toegelicht.
2
