Acteur Kevin Janssens heeft zijn eerste fictiereeks als regisseur gemaakt: «Breendonk». De reeks, die hij samen met Filip Lenaerts schreef en regisseerde, verschijnt binnenkort en draait niet om helden of schurken, maar om de morele grijze zones van de oorlog. Janssens acteert ook zelf in het verhaal.
De kiem voor het project werd meer dan tien jaar geleden gelegd, toen Janssens het Fort van Breendonk voor het eerst bezocht. De SS-gevangenis liet hem daarna niet meer los. «Elke ochtend ging ik naar de executieplaats, bij de muur van de slachtoffers, om toestemming te vragen», zegt hij over de opnames. Die persoonlijke betrokkenheid tekent de manier waarop hij de reeks benaderde.
Breendonk was tijdens de Tweede Wereldoorlog een SS-gevangenis en doorgangskamp in de provincie Antwerpen. Het fort is vandaag een memoriaal en museum. De reeks put uit die geschiedenis, maar kiest volgens Janssens niet voor een eenduidig verhaal over daders en slachtoffers. Centraal staat de vraag hoe mensen in extreme omstandigheden morele keuzes maken en rechtvaardigen.
Die vraag klinkt ook door in de bredere thematiek van de reeks. Janssens omschrijft de oorlog als een terugkerend patroon in de menselijke geschiedenis. «We leren het maar niet af om elkaar uit te roeien», aldus de acteur en regisseur. Het is een uitspraak die de teneur van «Breendonk» typeert: geen heroïsch oorlogsverhaal, maar een onderzoek naar de menselijke neiging tot geweld en de rechtvaardigingen die daarvoor worden gezocht.
De opnames in het fort zelf lieten de acteurs niet onberoerd. Vooral de scènes in de doucheruimte waren zwaar. «De acteurs kregen het erg moeilijk toen we in de doucheruimte filmden», vertelt Janssens. De keuze om op de historische locatie te draaien, versterkt de impact van het verhaal en dwingt het team tot een zorgvuldige omgang met de plek.
Met «Breendonk» waagt Janssens zich voor het eerst aan regie. Hij is vooral bekend als acteur, maar schreef en regisseerde de reeks samen met Filip Lenaerts. De combinatie van schrijven, regisseren en acteren maakt het project tot een persoonlijke onderneming. De reeks verschijnt binnenkort; een exacte uitzenddatum is nog niet meegedeeld.
De morele grijze zones waar Janssens naar verwijst, sluiten aan bij een bredere tendens in fictie over de Tweede Wereldoorlog, waarin niet alleen de bevrijding en het verzet centraal staan, maar ook de alledaagse keuzes van gewone mensen onder bezetting. «Breendonk» lijkt die lijn te volgen: het fort als decor voor vragen over verantwoordelijkheid, angst en overleving.
Voor het Vlaamse publiek is de reeks ook een confrontatie met een beladen plek in eigen land. Het Fort van Breendonk blijft een van de meest bezochte herinneringssites in België. Door er fictie te draaien, raakt Janssens aan een gevoelig hoofdstuk uit de Belgische geschiedenis, zonder de pretentie om de geschiedenis volledig te verklaren.
2
