Vlaams minister Jo Brouns (CD&V) wil regionale landschappen in Vlaanderen voortaan jaarlijks ondersteunen. Per regionaal landschap komt er elk jaar 150.000 euro, en de maatregel geldt voor alle achttien regionale landschappen in Vlaanderen. Voor de Kempen, het gebied met het grootste aantal van die landschappen, betekent dat een structurele financiering in plaats van losse steun.
Bas Van der Veken, voorzitter van het Vlaams Overleg Regionale Landschappen, reageert positief op de beslissing. Hij stelt dat de Kempen veel potentieel heeft en zelfs de belangrijkste waterbuffer van Vlaanderen zou kunnen worden. Dat potentieel hangt samen met de bodem van het gebied, en juist daar schuilt volgens hem ook het probleem.
De zandbodem van de Kempen is zeer doorlatend. Regenwater zakt er snel weg, waardoor het gebied gevoeliger wordt voor droogte. Om dat tegen te gaan pleit Van der Veken voor technieken die water langer in de bodem vasthouden, zodat het gebied beter bestand is tegen droge periodes. Het doel is dus niet alleen het landschap te beschermen, maar ook het watersysteem van Vlaanderen beter op te vangen bij extreme weersomstandigheden.
Het gaat om een financiële impuls die over alle regionale landschappen wordt uitgesmeerd. Juist de combinatie van een vaste jaarlijkse post en een gebied dat zelf het probleem van de waterhuishouding moet aanpakken, maakt de aankondiging relevant voor de komende beleidsjaren. Zo blijven de landschappen niet afhankelijk van eenmalige projecten, maar krijgen ze een vast kader waarbinnen ze op lange termijn kunnen plannen.
De aankondiging past in een bredere aandacht voor droogte en waterbeheer. Droge periodes hebben de afgelopen jaren ook in Vlaanderen gevolgen gehad voor landbouw, natuur en grondwaterpeilen, en de vraag hoe water langer in het landschap kan worden vastgehouden, staat daarbij steeds vaker centraal. In de Kempen speelt dat des te sterker omdat de zandgronden het regenwater vrijwel niet tegenhouden.
Over de concrete verdeling van de middelen tussen de achttien landschappen werden in de beschikbare informatie geen details gegeven. Ook de startdatum van de maatregel en het totale budget voor de komende jaren zijn nog niet bekendgemaakt. Wat vaststaat, is het bedrag van 150.000 euro per regionaal landschap per jaar en de ambitie om de Kempen een grotere rol te geven in de waterhuishouding van Vlaanderen.
De uitspraken van Van der Veken geven zijn eigen visie weer als voorzitter van het overleg. Het gaat niet om conclusies van de overheid of om onderzoeksresultaten die de keuze van de minister onderbouwen. Wie de precieze impact van de technieken om water vast te houden op het terrein wil meten, zal dat dus pas kunnen doen wanneer er concrete projecten en budgetten bekend zijn.
2
