In Warschau heeft de politie zich opgesteld rond het Grondwettelijk Hof, nadat de voorzitter van dat hof geschorst werd. Volgens de beschikbare berichten is ook de toegang tot het gebouw versperd. De schorsing staat centraal in een machtsstrijd tussen de nationalistische rechtse partij PiS en de huidige centristische regering van premier Donald Tusk.
De voorzitter van het hof, Bogdan Święczkowski, werd volgens meerdere berichten geschorst. Hij werd benoemd door PiS, toen die partij nog aan de macht was. Daardoor staat zijn positie symbool voor het conflict over de rechterlijke macht in Polen, dat al jaren de politieke verhoudingen verscherpt. Het gaat dus niet om een geïsoleerd personeelsdossier, maar om een hof dat zelf het mikpunt van de politieke strijd is geworden.
President Karol Nawrocki, een nationalist, liet weten zijn officiële reis naar Senegal te onderbreken en met spoed naar Warschau terug te keren. Volgens de berichten was de politie het terrein van het Grondwettelijk Hof al binnengegaan voordat die terugkeer bekend werd. Zijn reactie toont hoe snel de president de crisis zelf als prioritair beschouwt, ook al is zijn precieze standpunt over de schorsing in de beschikbare bronnen niet verder uitgewerkt.
Premier Donald Tusk verdedigt het optreden van de politie. Hij stelt dat het herstel van de rechtsstaat «doortastend optreden» vereist. Die uitspraak plaatst het ingrijpen in het kader van zijn bredere inspanningen om de rechterlijke macht te hervormen, een thema dat in Polen fel betwist blijft. Voor de regering gaat het om het corrigeren van wat zij als eerdere politieke benoemingen ziet, terwijl de oppositie de bewegingen als een aanval op de onafhankelijkheid van de rechtspraak beschouwt.
De juridische grondslag van de schorsing en de eventuele reactie van het hof zelf worden in de beschikbare bronnen niet verder uitgewerkt. Ook ontbreken details over hoe lang de politie het terrein al bezet houdt en of er incidenten zijn gemeld. Wat wel vaststaat, is dat de gebeurtenissen rond het Grondwettelijk Hof de politieke verhoudingen in Polen opnieuw op scherp zetten.
De gebeurtenissen tonen hoe diep de rivaliteit tussen de president en de regering intussen is geworden. Nawrocki en Tusk staan tegenover elkaar over vrijwel elk dossier dat met de rechtsstaat verband houdt. Het conflict rond het Grondwettelijk Hof is daarmee uitgegroeid tot een constitutionele crisis die de Poolse instellingen op de proef stelt, en de komende dagen zal duidelijk worden of de spanning verder oploopt of wordt ingedamd.
3
