Minister van Digitalisering Vanessa Matz (Les Engagés) zal niet deelnemen aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Ze heeft haar reis om gezondheidsredenen moeten annuleren, zo bevestigt haar kabinet. De directe aanleiding is dat een speciale zuurstoffles die ze nodig heeft vanwege clusterhoofdpijn niet toegelaten werd op de vlucht naar de Verenigde Staten.
Clusterhoofdpijn is een neurologische aandoening die gepaard gaat met zeer intense, terugkerende hoofdpijnaanvallen. Patiënten hebben soms een draagbare zuurstoftank nodig om een aanval te doorbreken. Zonder die fles zou de minister tijdens de lange vliegreis en het verblijf in New York onvoldoende medische bescherming hebben. Haar kabinet benadrukt dat de annulering louter om gezondheidsredenen is en niet om politieke of diplomatieke redenen.
De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is een van de belangrijkste diplomatieke bijeenkomsten van het jaar. Regeringsleiders en ministers van alle lidstaten komen er samen om mondiale kwesties te bespreken. Voor België betekent de afwezigheid van Matz dat ons land op het hoogste digitale forum niet vertegenwoordigd is door de bevoegde minister. Het is niet duidelijk of een andere regeringsvertegenwoordiger de fakkel overneemt of dat België op dit onderdeel verstek laat gaan.
Matz is als minister van Digitalisering onder meer bevoegd voor telecommunicatie, privacy en de digitale overheid. Op VN-niveau worden thema's als digitale inclusie, cyberveiligheid en kunstmatige intelligentie steeds vaker besproken. De afwezigheid van een Belgische minister op dat terrein kan een gemiste kans zijn, al benadrukt het kabinet dat de gezondheid van de minister voorrang krijgt.
De zaak roept vragen op over de praktische regels rond medische apparatuur aan boord van internationale vluchten. Luchtvaartmaatschappijen hanteren strikte veiligheidsvoorschriften voor het vervoeren van zuurstofcilinders, omdat deze onder druk staan en als gevaarlijk kunnen worden beschouwd. Reizigers met een medische noodzaak moeten vooraf toestemming aanvragen en vaak een artsenverklaring voorleggen. In dit geval bleek dat niet tijdig of niet afdoende geregeld, waardoor de fles niet mee mocht.
Het incident legt een bredere spanning bloot tussen enerzijds de toenemende mobiliteit van politici en anderzijds de medische realiteit van chronische aandoeningen. Ministers en parlementsleden reizen vaak naar het buitenland voor overleg, maar worden daarbij geconfronteerd met dezelfde beperkingen als elke andere passagier. Voor Matz betekent dit dat ze haar agenda moest aanpassen en de VN-top aan zich voorbij moet laten gaan.
Of de annulering gevolgen heeft voor de Belgische inbreng op de VN-top is voorlopig onduidelijk. Het kabinet van Matz heeft nog geen verdere toelichting gegeven over eventuele vervanging of over de vraag of de minister op een later moment alsnog naar New York afreist. Voorlopig blijft het bij een afzegging om gezondheidsredenen, met de zuurstoffles als concrete aanleiding.
