Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) wil een «rijkswacht 2.0» op poten zetten om de politie te versterken met militair opgeleide manschappen. Dat zegt hij naar aanleiding van gewelddadige incidenten in onder meer Brussel en Luik. Samen met minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) werkt hij de komende weken een concreet voorstel uit dat aan de regering wordt voorgelegd.
Francken motiveert zijn plan met de vaststelling dat de politie in bepaalde crisissituaties niet langer het volledige terrein onder controle krijgt. «Het kat-en-muisspel in de straten van Brussel of Luik vraagt om een proportioneel antwoord», klinkt het bij de minister. Hij pleit voor een eenheid die snel en gecoördineerd kan optreden wanneer de openbare orde onder druk komt, en verwijst daarbij naar de nood om «op te schalen en te coördineren».
De plannen komen er na gewelddadig protest van jongeren. Volgens Francken is het nodig dat de overheid daar een duidelijk signaal tegenover zet. «Als ze denken dat ze de straat beheersen, zullen ze enkel verder gaan in hun geweld», waarschuwt hij. De militaire versterking moet volgens hem een dam opwerpen tegen een escalatie van dat geweld en de politie de ruimte geven om haar gewone werk te blijven doen.
De kabinetten van Defensie en Binnenlandse Zaken overleggen intussen over manieren om nauwer samen te werken. De bedoeling zou zijn om een nieuwe mobiele brigade op te richten, waarin militair opgeleide manschappen de politie bijstaan. Daarmee grijpt het voorstel terug naar de rijkswacht, de vroegere rijkspolitie die in 2001 opging in de geïntegreerde politie. De precieze invulling, de bevoegdheden en de financiering zijn nog niet vastgelegd; die moeten in het voorstel aan de regering worden uitgeklaard.
In Brussel reageert burgemeester Philippe Close (PS) scherp op de plannen. Hij noemt het idee «brol» en ziet er geen oplossing in voor de veiligheidsproblemen in de hoofdstad. Zijn kritiek illustreert dat het voorstel ook binnen de eigen meerderheid en bij de steden op verzet kan stuiten. De komende weken moet blijken of Francken en Quintin de bezwaren kunnen wegnemen en of de regering het project goedkeurt.
3