Een overweldigende meerderheid van de Belgen, 81 procent, maakt zich grote zorgen over de staat van de federale begroting. Dat blijkt uit De Grote Peiling. De bezorgdheid leeft breed: zowel kiezers van linkse als van rechtse partijen delen de ongerustheid over het bloedrode tekort. Premier Bart De Wever (N-VA) maakte van het saneren van de overheidsfinanciën een kernpunt van zijn beleid, maar minder dan de helft van de Belgen gelooft nog dat hij daarin zal slagen.

De peiling peilt ook naar welke maatregelen de bevolking wel en niet accepteert om de begroting op orde te brengen. Een duidelijke meerderheid wil dat de rijksten extra worden belast. Over andere ingrepen lopen de meningen echter sterk uiteen. Zo is er geen consensus over een verhoging van de btw, een hoger remgeld in de gezondheidszorg of extra middelen voor defensie. Die verdeeldheid maakt het voor de regering bijzonder moeilijk om een evenwichtig saneringsplan op tafel te leggen dat op brede steun kan rekenen.

De cijfers onderstrepen de politieke druk op de federale regering. De Wever wilde premier worden om het bloeden te stelpen, maar de peiling wijst uit dat het vertrouwen in zijn aanpak beperkt is. Minder dan de helft van de ondervraagden ziet in hem nog de man die de begroting kan redden. Dat zwakke vertrouwen bemoeilijkt niet alleen de communicatie over impopulaire maatregelen, maar ook de onderhandelingspositie van de regering in het parlement.

Opvallend is dat de bezorgdheid over de begroting niet beperkt blijft tot één politieke familie. Zowel linkse als rechtse kiezers maken zich zorgen. Dat betekent dat de regering niet kan rekenen op een vaste achterban om pijnlijke ingrepen te verdedigen. De roep om de rijksten extra te belasten klinkt breed, maar zodra de maatregelen raken aan de koopkracht of de sociale zekerheid, groeit de weerstand.

De resultaten van De Grote Peiling komen op een moment dat de federale regering onder grote financiële druk staat. De begroting vertoont een aanzienlijk tekort, en de Europese Commissie dringt aan op structurele hervormingen. De regering-De Wever moet binnen afzienbare tijd concrete besparingen of nieuwe inkomsten voorstellen. De peiling suggereert dat de bevolking beseft dat er iets moet gebeuren, maar dat er geen eensgezindheid bestaat over de manier waarop.

Voor de politiek is de boodschap duidelijk: de bevolking wil daadkracht, maar geen eenzijdige lastenverhoging. De regering zal moeten zoeken naar een combinatie van maatregelen die zowel rechtvaardig als doeltreffend overkomt. Of dat lukt, hangt in grote mate af van het vermogen om vertrouwen te herstellen. De peiling toont dat daar nog veel werk aan de winkel is.

Auteur

Politiek

Wouter Claes — politiek, Dagkompas.