De Belgische auteur Stefan Hertmans is voorgedragen als kandidaat voor de Nobelprijs Literatuur. Dat heeft Ton van Kalmthout, voorzitter van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, gezegd in een interview met Vrij Nederland. Ook de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren (KANTL) zou Hertmans hebben voorgedragen. Het nieuws circuleert inmiddels ook op de literaire weblog Tzum.
Hertmans, geboren in Gent in 1951, is een van de meest vooraanstaande hedendaagse Nederlandstalige auteurs. Hij verwierf internationale bekendheid met zijn roman 'Oorlog en terpentijn' uit 2013, een boek dat in meer dan dertig talen werd vertaald en bekroond met onder meer de Libris Literatuur Prijs en de Inktaap. Het werk, dat deels gebaseerd is op het leven van zijn grootvader, wordt geroemd om zijn indringende stijl en historische diepgang.
Naast 'Oorlog en terpentijn' schreef Hertmans onder meer 'De bekeerlinge', 'De opgang' en 'Versluierd verlangen'. Zijn oeuvre omvat romans, essays, poëzie en toneelteksten. Hij ontving eerder al de Prijs der Nederlandse Letteren, de driejaarlijkse staatsprijs voor zijn volledige literaire werk, en de Constantijn Huygens-prijs. Zijn werk wordt geprezen om de manier waarop het persoonlijke geschiedenis verbindt met bredere maatschappelijke en historische thema's.
De Nobelprijs voor Literatuur wordt jaarlijks toegekend door de Zweedse Academie en geldt als een van de meest prestigieuze onderscheidingen ter wereld. De nominaties zijn strikt vertrouwelijk en worden pas na vijftig jaar openbaar gemaakt. Dat de voordracht van Hertmans nu al bekend is, is uitzonderlijk en wijst op een brede steun binnen de Nederlandstalige literaire wereld.
De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, opgericht in 1766, is een van de oudste letterkundige genootschappen in Nederland. De KANTL, gevestigd in Gent, is de Vlaamse tegenhanger en bevordert de studie van de Nederlandse taal- en letterkunde. Beide instellingen hebben het recht om kandidaten voor te dragen voor de Nobelprijs, al is het niet gebruikelijk dat zij dat publiekelijk bekendmaken.
Of Hertmans daadwerkelijk genomineerd wordt, is nog niet zeker. De Zweedse Academie maakt de shortlist en de uiteindelijke laureaat later bekend. De prijs voor 2024 wordt in oktober verwacht. Eerdere Nederlandstalige winnaars waren onder anderen Hugo Claus, die in 1983 werd genoemd als kanshebber maar de prijs nooit ontving, en de Nederlandse schrijver Harry Mulisch, die eveneens vaak genoemd werd maar niet bekroond werd. De enige Nederlandstalige Nobelprijswinnaar voor Literatuur tot nu toe is de Vlaamse auteur Maurice Maeterlinck, die in 1911 werd bekroond.
De voordracht van Hertmans past in een bredere trend waarin de Zweedse Academie de laatste jaren vaker niet-Europese en minder voor de hand liggende auteurs bekroont. Toch blijft de prijs voor veel schrijvers een bekroning van hun hele oeuvre. Voor Hertmans zou een Nobelprijs een erkenning zijn van zijn bijdrage aan de Nederlandstalige literatuur en zijn internationale uitstraling.
De literaire wereld reageert voorzichtig positief op het nieuws. Collega-auteurs en critici noemen Hertmans een waardige kandidaat vanwege de consistentie en de diepgang van zijn werk. Of de Zweedse Academie die mening deelt, blijft voorlopig afwachten.
2
